รัฐแจก ‘กระเป๋าเงินเรียนรู้’ 5,000 บาท อัปสกิลดิจิทัลฟรี!

รัฐบาลได้ประกาศโครงการครั้งสำคัญเพื่อยกระดับศักยภาพของประชากรวัยทำงาน ผ่านนโยบายแจกเงินช่วยเหลือรวม 10,000 บาท ซึ่งส่วนหนึ่งคือการที่ รัฐแจก ‘กระเป๋าเงินเรียนรู้’ 5,000 บาท อัปสกิลดิจิทัลฟรี! โครงการนี้ถูกออกแบบมาเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านทักษะดิจิทัลและทักษะสีเขียว (Green Skills) ซึ่งเป็นที่ต้องการอย่างสูงในตลาดแรงงานปัจจุบันและอนาคต มาตรการนี้ไม่เพียงแต่เป็นการสนับสนุนทางการเงิน แต่ยังเป็นการลงทุนในทรัพยากรมนุษย์ของประเทศ เพื่อสร้างความพร้อมในการเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและเศรษฐกิจโลก

• โครงการมอบเงินสนับสนุนรวม 10,000 บาท แบ่งจ่ายเป็น 2 งวด คือ เงินสด 5,000 บาท และเงินดิจิทัลสำหรับอัปสกิลอีก 5,000 บาท
• งวดที่สองในรูปแบบ ‘กระเป๋าเงินเรียนรู้’ หรือ Digital Wallet มุ่งเน้นการใช้จ่ายเพื่อการเรียนรู้และพัฒนาทักษะด้านดิจิทัลโดยเฉพาะ
• มีเป้าหมายเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจในระดับท้องถิ่นควบคู่ไปกับการพัฒนาศักยภาพของประชาชนวัยทำงานประมาณ 30–35 ล้านคน
• กำหนดช่วงเวลาการลงทะเบียนที่แตกต่างกันสำหรับกลุ่มผู้มีสมาร์ทโฟนและไม่มีสมาร์ทโฟน เพื่อให้ครอบคลุมประชากรทุกกลุ่ม
• โครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนผลักดันประเทศสู่ระบบเศรษฐกิจและการเงินดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ

โครงการที่ รัฐแจก ‘กระเป๋าเงินเรียนรู้’ 5,000 บาท อัปสกิลดิจิทัลฟรี! เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของรัฐบาล วงเงินสนับสนุนทั้งหมด 10,000 บาทต่อคนถูกแบ่งออกเป็นสองส่วนอย่างชัดเจน ส่วนแรกคือเงินสด 5,000 บาทที่มีเป้าหมายเพื่อบรรเทาภาระค่าครองชีพและกระตุ้นการใช้จ่ายในระยะสั้น ในขณะที่ส่วนที่สองคือเงินดิจิทัลอีก 5,000 บาท ที่ถูกกำหนดวัตถุประสงค์ไว้สำหรับการพัฒนาทักษะโดยเฉพาะ ซึ่งถือเป็นกลยุทธ์ที่มุ่งสร้างผลกระทบทั้งในระยะสั้นและระยะยาว มาตรการนี้สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามในการแก้ปัญหาเศรษฐกิจควบคู่ไปกับการวางรากฐานการพัฒนาประเทศในอนาคต

ภาพรวมของโครงการกระเป๋าเงินเรียนรู้

โครงการ ‘กระเป๋าเงินเรียนรู้’ หรือ Digital Wallet เป็นมาตรการที่รัฐบาลนำมาใช้เพื่อส่งเสริมการพัฒนาทักษะของประชากรในวงกว้าง โดยมีแนวคิดหลักคือการมอบเครื่องมือทางการเงินที่เฉพาะเจาะจงให้แก่ประชาชน เพื่อนำไปใช้ในการยกระดับความรู้ความสามารถของตนเอง ซึ่งจะส่งผลดีต่อความสามารถในการแข่งขันของประเทศโดยรวม โครงการนี้ไม่ได้เป็นเพียงการให้เงินช่วยเหลือ แต่เป็นการสร้างระบบนิเวศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต

นิยามและวัตถุประสงค์หลัก

‘กระเป๋าเงินเรียนรู้’ คือเงินสนับสนุนในรูปแบบดิจิทัลที่รัฐบาลจัดสรรให้ประชาชนวัยทำงาน เพื่อใช้จ่ายในหลักสูตรฝึกอบรมหรือกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาทักษะ (Upskill) และการปรับเปลี่ยนทักษะ (Reskill) โดยเฉพาะในกลุ่มทักษะที่เป็นที่ต้องการสูง เช่น ทักษะดิจิทัลและทักษะที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจสีเขียว

วัตถุประสงค์หลักของโครงการประกอบด้วย:

1. เพื่อยกระดับทักษะแรงงาน: เตรียมความพร้อมให้แก่กำลังแรงงานของไทยให้มีทักษะที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ สามารถรับมือกับเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว และเพิ่มโอกาสในการมีงานทำหรือสร้างรายได้ที่สูงขึ้น
2. เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจจากฐานราก: กำหนดให้การใช้จ่ายเงินในโครงการนี้เกิดขึ้นผ่านร้านค้าและสถาบันที่เข้าร่วมในระดับอำเภอ เพื่อให้เม็ดเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจท้องถิ่นและกระจายรายได้สู่ชุมชน
3. เพื่อส่งเสริมการเข้าสู่สังคมดิจิทัล: สร้างความคุ้นเคยให้ประชาชนได้เรียนรู้และใช้งานเทคโนโลยีทางการเงินดิจิทัล (FinTech) ผ่านแอปพลิเคชันของรัฐ ซึ่งเป็นการปูทางไปสู่ระบบการเงินดิจิทัลในอนาคต

กลุ่มเป้าหมายของโครงการ

โครงการนี้มีกลุ่มเป้าหมายหลักคือประชาชนวัยทำงาน ซึ่งเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ โดยคาดว่าจะมีผู้ได้รับสิทธิ์ประมาณ 30–35 ล้านคน รัฐบาลได้ออกแบบกระบวนการลงทะเบียนให้ครอบคลุมคนทุกกลุ่ม รวมถึงกลุ่มเปราะบางและผู้ที่อาจเข้าไม่ถึงเทคโนโลยี โดยแบ่งกลุ่มผู้ลงทะเบียนออกเป็นสองประเภทหลัก เพื่อให้แน่ใจว่าทุกคนที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์จะสามารถเข้าถึงสิทธิ์ประโยชน์ได้อย่างเท่าเทียมกัน การกำหนดกลุ่มเป้าหมายที่กว้างขวางเช่นนี้แสดงให้เห็นถึงเจตนาที่จะสร้างผลกระทบเชิงบวกในระดับมหภาค

โครงสร้างการจ่ายเงิน 10,000 บาท แบ่งเป็น 2 งวด

เพื่อให้โครงการบรรลุวัตถุประสงค์ทั้งในด้านการกระตุ้นเศรษฐกิจระยะสั้นและการพัฒนาทักษะระยะยาว รัฐบาลจึงได้ออกแบบโครงสร้างการจ่ายเงินสนับสนุน 10,000 บาทออกเป็น 2 งวดที่มีลักษณะและเป้าหมายแตกต่างกันอย่างชัดเจน วิธีการนี้ช่วยให้สามารถจัดการกับความต้องการเร่งด่วนของประชาชน ในขณะเดียวกันก็ส่งเสริมการลงทุนเพื่ออนาคตไปพร้อมกัน

งวดที่ 1: เงินสด 5,000 บาท เพื่อการกระตุ้นเศรษฐกิจระยะสั้น

งวดแรกเป็นการจ่ายเงินสดจำนวน 5,000 บาท ซึ่งมีกำหนดจ่ายครั้งเดียวก่อนสิ้นปี 2567 เงินจำนวนนี้มุ่งเป้าไปที่การเพิ่มสภาพคล่องทางการเงินให้แก่ภาคครัวเรือน ช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน และกระตุ้นให้เกิดการจับจ่ายใช้สอยในระบบเศรษฐกิจโดยทันที การให้เป็นเงินสดช่วยให้ประชาชนมีความยืดหยุ่นในการนำเงินไปใช้ตามความจำเป็นเร่งด่วนของแต่ละครัวเรือน ซึ่งคาดว่าจะส่งผลให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจในไตรมาสสุดท้ายของปีมีความคึกคักมากขึ้น

งวดที่ 2: Digital Wallet 5,000 บาท เพื่อการพัฒนาทักษะ

สำหรับงวดที่สองซึ่งจะเริ่มตั้งแต่ต้นปี 2568 เป็นต้นไป จะเป็นการจ่ายเงินผ่านระบบ Digital Wallet จำนวน 5,000 บาท เงินส่วนนี้ไม่สามารถเบิกเป็นเงินสดได้ แต่จะต้องนำไปใช้จ่ายกับร้านค้าหรือสถาบันฝึกอบรมที่เข้าร่วมโครงการ เพื่อซื้อหลักสูตรหรือบริการที่เกี่ยวข้องกับการอัปสกิลและรีสกิลโดยเฉพาะ การกำหนดเงื่อนไขเช่นนี้เป็นการรับประกันว่าเงินสนับสนุนจะถูกนำไปใช้ตามวัตถุประสงค์ในการพัฒนาศักยภาพของบุคคลอย่างแท้จริง ซึ่งเป็นการลงทุนที่คาดว่าจะให้ผลตอบแทนในระยะยาวผ่านการเพิ่มผลิตภาพ (Productivity) ของแรงงาน

การแบ่งจ่ายเงินเป็น 2 งวดสะท้อนกลยุทธ์แบบสองมิติของรัฐบาล คือการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าควบคู่ไปกับการสร้างความยั่งยืนในระยะยาว ผ่านการลงทุนในทุนมนุษย์ของประเทศ

ขั้นตอนและกำหนดการลงทะเบียน

เพื่อให้การดำเนินโครงการเป็นไปอย่างราบรื่นและครอบคลุมประชาชนกลุ่มเป้าหมายให้ได้มากที่สุด รัฐบาลได้กำหนดขั้นตอนและช่วงเวลาการลงทะเบียนที่ชัดเจน โดยแบ่งตามความพร้อมด้านเทคโนโลยีของผู้ประสงค์จะเข้าร่วมโครงการ

กลุ่มผู้ใช้งานสมาร์ทโฟน

สำหรับประชาชนทั่วไปที่มีสมาร์ทโฟนและสามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ จะสามารถลงทะเบียนเข้าร่วมโครงการผ่านแอปพลิเคชันของรัฐที่กำหนดไว้ โดยช่วงเวลาการลงทะเบียนสำหรับกลุ่มนี้ได้เปิดให้ดำเนินการจนถึงวันที่ 15 กันยายน 2567 การลงทะเบียนผ่านช่องทางดิจิทัลนี้ถูกออกแบบมาให้มีความสะดวก รวดเร็ว และสามารถตรวจสอบข้อมูลยืนยันตัวตนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะช่วยลดความแออัดในการลงทะเบียน ณ จุดบริการ

กลุ่มผู้ที่ไม่มีสมาร์ทโฟน

เพื่อเป็นการดูแลประชากรกลุ่มที่อาจไม่มีสมาร์ทโฟนหรือไม่คุ้นเคยกับการใช้เทคโนโลยี รัฐบาลได้จัดช่วงเวลาลงทะเบียนพิเศษขึ้นระหว่างวันที่ 16 กันยายน ถึง 16 ตุลาคม 2567 สำหรับกลุ่มนี้โดยเฉพาะ ซึ่งคาดว่าจะมีการจัดตั้งจุดบริการเพื่ออำนวยความสะดวกในการลงทะเบียน การแยกช่วงเวลาเช่นนี้เป็นการแสดงให้เห็นถึงความใส่ใจในความเท่าเทียมและพยายามลดช่องว่างทางดิจิทัล (Digital Divide) เพื่อให้ทุกคนสามารถเข้าถึงสิทธิ์ที่พึงได้รับจากนโยบายของรัฐ

ประโยชน์และผลกระทบที่คาดหวังจากโครงการ

โครงการ ‘กระเป๋าเงินเรียนรู้’ ถูกคาดหวังว่าจะสร้างผลกระทบเชิงบวกในหลายมิติ ตั้งแต่ระดับบุคคลไปจนถึงระดับประเทศ โดยมีเป้าหมายที่สำคัญสามประการ

การยกระดับทักษะแรงงานสู่ยุคดิจิทัล

ผลกระทบที่สำคัญที่สุดคือการสร้างแรงงานที่มีทักษะสูง (High-Skilled Labor) ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ การสนับสนุนให้ประชาชนเข้าถึงหลักสูตรทักษะดิจิทัล เช่น การวิเคราะห์ข้อมูล, การตลาดดิจิทัล, ความปลอดภัยทางไซเบอร์ หรือแม้กระทั่งความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับปัญญาประดิษฐ์ จะช่วยให้แรงงานไทยสามารถปรับตัวเข้ากับตำแหน่งงานใหม่ๆ ที่เกิดขึ้น และยังช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถนำเทคโนโลยีมาใช้ในธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นในระยะยาว

การกระตุ้นเศรษฐกิจฐานราก

การกำหนดให้ใช้จ่ายเงินใน Digital Wallet ภายในพื้นที่ระดับอำเภอ จะส่งผลให้เกิดการหมุนเวียนของเม็ดเงินในเศรษฐกิจท้องถิ่นโดยตรง สถาบันฝึกอบรมขนาดเล็ก ร้านค้าอุปกรณ์การเรียน หรือผู้ให้บริการต่างๆ ในชุมชนจะมีรายได้เพิ่มขึ้น ซึ่งจะช่วยสร้างความเข้มแข็งให้กับเศรษฐกิจฐานรากและลดการกระจุกตัวของกิจกรรมทางเศรษฐกิจในเมืองใหญ่ กลไกนี้ถือเป็นการกระจายผลประโยชน์ของโครงการไปยังพื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศอย่างทั่วถึง

การสร้างความคุ้นเคยกับระบบการเงินดิจิทัล

การที่ประชาชนหลายสิบล้านคนได้มีประสบการณ์ใช้งาน Digital Wallet ผ่านแอปพลิเคชันของรัฐ จะเป็นบทเรียนสำคัญที่ช่วยสร้างความคุ้นเคยและลดอุปสรรคในการยอมรับเทคโนโลยีทางการเงินใหม่ๆ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการเปลี่ยนผ่านประเทศไปสู่สังคมไร้เงินสด (Cashless Society) และการนำเทคโนโลยีบล็อกเชนหรือสกุลเงินดิจิทัลที่ออกโดยธนาคารกลาง (CBDC) มาใช้ในอนาคต

ข้อควรพิจารณาและความท้าทาย

แม้ว่าโครงการนี้จะมีเป้าหมายที่ดี แต่ก็ยังคงมีความท้าทายและข้อกังวลจากบางภาคส่วน โดยเฉพาะประเด็นเกี่ยวกับประสิทธิภาพของมาตรการในการกระตุ้นเศรษฐกิจอย่างแท้จริง มีเสียงวิจารณ์ว่าการแจกเงินในลักษณะนี้อาจไม่ก่อให้เกิดผลทวีคูณทางเศรษฐกิจ (Multiplier Effect) ได้มากเท่าที่ควร และมีความกังวลเกี่ยวกับภาระทางการคลังของประเทศในระยะยาว

นอกจากนี้ ความสำเร็จของส่วน ‘กระเป๋าเงินเรียนรู้’ ยังขึ้นอยู่กับคุณภาพและความหลากหลายของหลักสูตรที่เข้าร่วมโครงการ หากหลักสูตรที่มีให้เลือกไม่มีคุณภาพหรือไม่ตรงกับความต้องการของตลาดแรงงาน ก็อาจทำให้การใช้จ่ายเงิน 5,000 บาทนี้ไม่เกิดประโยชน์สูงสุดเท่าที่ควร ดังนั้น การกำกับดูแลและคัดเลือกผู้ให้บริการฝึกอบรมจึงเป็นปัจจัยสำคัญที่จะชี้วัดความสำเร็จของโครงการ อย่างไรก็ตาม รัฐบาลยังคงยืนยันที่จะเดินหน้าตามแผนที่วางไว้ โดยเชื่อมั่นว่าผลประโยชน์ในระยะยาว โดยเฉพาะการพัฒนาทุนมนุษย์ จะมีมูลค่ามากกว่าต้นทุนที่เกิดขึ้น

บทสรุปและอนาคตของทักษะดิจิทัลไทย

โดยสรุป โครงการที่รัฐแจก ‘กระเป๋าเงินเรียนรู้’ 5,000 บาท เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายขนาดใหญ่ที่มุ่งหวังจะบรรลุเป้าหมายสองประการพร้อมกัน คือ การกระตุ้นเศรษฐกิจในระยะสั้นผ่านการแจกเงินสด และการลงทุนเพื่ออนาคตในระยะยาวผ่านการสนับสนุนการพัฒนาทักษะดิจิทัล มาตรการนี้ถือเป็นก้าวสำคัญในการเตรียมความพร้อมของประเทศไทยสู่เศรษฐกิจดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ โดยการส่งเสริมให้ประชาชนเข้าถึงโอกาสในการเรียนรู้และปรับตัวให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงของโลก

ความสำเร็จของโครงการนี้จะเป็นเครื่องพิสูจน์ถึงประสิทธิภาพของนโยบายที่ผสมผสานระหว่างสวัสดิการและการลงทุนในทรัพยากรมนุษย์ ซึ่งหากดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพ ก็จะเป็นต้นแบบสำคัญสำหรับการวางนโยบายสาธารณะในอนาคต ที่ไม่เพียงแต่มุ่งแก้ปัญหาเฉพาะหน้า แต่ยังสร้างรากฐานที่แข็งแกร่งเพื่อการเติบโตอย่างยั่งยืนของประเทศต่อไป