ไม่ต้องพกบัตรปชช.! รัฐสั่งใช้ ThaID แทนบัตรจริงแล้ว

ยุคสมัยแห่งการพกบัตรแข็งกำลังจะเปลี่ยนไป เมื่อล่าสุดมีประกาศสำคัญที่ระบุว่า ไม่ต้องพกบัตรปชช.! รัฐสั่งใช้ ThaID แทนบัตรจริงแล้ว อย่างเป็นทางการ การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่นี้นับเป็นก้าวสำคัญของประเทศไทยในการเข้าสู่สังคมดิจิทัลเต็มรูปแบบ โดยนำเทคโนโลยี Digital ID มาอำนวยความสะดวกในการยืนยันตัวตน ลดภาระการพกพาเอกสาร และยกระดับการให้บริการทั้งจากภาครัฐและเอกชนให้มีความทันสมัย ปลอดภัย และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

สรุปประเด็นสำคัญเกี่ยวกับ ThaID

• บัตรประชาชนดิจิทัล (Digital ID): ThaID คือแอปพลิเคชันที่ทำหน้าที่เป็นบัตรประจำตัวประชาชนดิจิทัล พัฒนาโดยกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย เพื่อใช้ในการพิสูจน์และยืนยันตัวตนทางดิจิทัล
• การยอมรับทางกฎหมาย: ภายใต้พระราชบัญญัติการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2565 เจ้าหน้าที่ของรัฐไม่สามารถปฏิเสธการแสดงตนด้วยบัตรประชาชนดิจิทัลผ่านแอปพลิเคชัน ThaID ได้
• ขั้นตอนการลงทะเบียน: การเริ่มต้นใช้งานจำเป็นต้องลงทะเบียนเพื่อยืนยันตัวตน ซึ่งสามารถทำได้ด้วยตนเองผ่านแอปพลิเคชัน หรือติดต่อเจ้าหน้าที่ ณ สำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอทั่วประเทศ โดยใช้บัตรประชาชนตัวจริงประกอบการลงทะเบียน
• ความสะดวกและปลอดภัย: ลดความเสี่ยงจากการลืมหรือทำบัตรประชาชนหาย และเพิ่มความปลอดภัยด้วยการเข้ารหัสข้อมูลและการยืนยันตัวตนหลายชั้นผ่านสมาร์ทโฟนส่วนตัว
• การใช้งานที่หลากหลาย: สามารถใช้แสดงตนเพื่อรับบริการจากหน่วยงานภาครัฐได้ทุกแห่ง รวมถึงบริการภาคเอกชนบางประเภท เช่น การเช็คอินสายการบินภายในประเทศ โดยไม่ต้องใช้บัตรแข็งตัวจริง

การใช้งานบัตรประชาชนดิจิทัลผ่านแอป ThaID

เมื่อการลงทะเบียนเสร็จสมบูรณ์แล้ว การใช้งานบัตรประชาชนดิจิทัลในสถานการณ์ต่างๆ จะกลายเป็นเรื่องง่ายดายและสะดวกสบาย ลดความกังวลเรื่องการลืมหรือทำบัตรหายไปได้อย่างสิ้นเชิง

การแสดงตนต่อเจ้าหน้าที่

เมื่อต้องติดต่อหน่วยงานราชการหรือรับบริการที่จำเป็นต้องมีการยืนยันตัวตน แทนที่จะหยิบบัตรประชาชนตัวจริงออกจากกระเป๋า สามารถปฏิบัติตามขั้นตอนต่อไปนี้ได้:

1. เปิดแอปพลิเคชัน ThaID บนสมาร์ทโฟน
2. ใส่รหัสผ่าน 8 หลัก (หรือใช้การยืนยันตัวตนด้วยลายนิ้วมือ/ใบหน้า ตามที่ตั้งค่าไว้) เพื่อเข้าสู่ระบบ
3. หน้าจอจะแสดงภาพบัตรประชาชนดิจิทัล ซึ่งประกอบด้วยรูปถ่าย ชื่อ-สกุล เลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก และข้อมูลสำคัญอื่นๆ
4. ยื่นหน้าจอสมาร์ทโฟนให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบข้อมูลได้ทันที

ตามพระราชบัญญัติการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2565 กำหนดไว้อย่างชัดเจนว่า การแสดงภาพอิเล็กทรอนิกส์ของบัตรประชาชนผ่านแอปพลิเคชันที่หน่วยงานของรัฐจัดทำขึ้น ถือว่าชอบด้วยกฎหมายและสามารถใช้แทนการแสดงบัตรจริงได้ เจ้าหน้าที่ของรัฐจึงไม่สามารถปฏิเสธการรับรองตัวตนด้วยวิธีนี้

หน่วยงานและบริการที่รองรับ

ปัจจุบัน การใช้งานบัตรประชาชนดิจิทัลผ่าน ThaID ครอบคลุมบริการต่างๆ อย่างกว้างขวาง และมีแนวโน้มจะขยายตัวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตัวอย่างหน่วยงานและบริการที่รองรับแล้ว ได้แก่:

• หน่วยงานภาครัฐ: สามารถใช้แสดงตนในการติดต่อราชการได้ทุกหน่วยงาน เช่น ที่ว่าการอำเภอ, สำนักงานเขต, สำนักงานที่ดิน, กรมสรรพากร, สถานีตำรวจ, การไฟฟ้า, การประปา เป็นต้น
• การเลือกตั้ง: สามารถใช้แสดงตน ณ หน่วยเลือกตั้ง สำหรับการเลือกตั้งในทุกระดับ
• การเดินทางทางอากาศ: ผู้โดยสารสามารถใช้บัตรประชาชนดิจิทัลแสดงตนควบคู่กับบัตรโดยสาร (Boarding Pass) เพื่อเช็คอินและผ่านจุดตรวจความปลอดภัยของสายการบินภายในประเทศ ณ ท่าอากาศยานที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของบริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) หรือ ทอท.
• ภาคการเงินและธนาคาร: สถาบันการเงินหลายแห่งเริ่มนำระบบ Digital ID ไปปรับใช้ในการเปิดบัญชีหรือทำธุรกรรมบางประเภท เพื่อเพิ่มความสะดวกและปลอดภัยให้แก่ลูกค้า
• ภาคเอกชนอื่นๆ: ธุรกิจเอกชนอีกหลายประเภทกำลังอยู่ระหว่างการพัฒนาระบบเพื่อรองรับการยืนยันตัวตนผ่าน ThaID เช่น ธุรกิจโทรคมนาคม, ประกันภัย และบริการด้านสุขภาพ

ข้อดีและความปลอดภัยของบัตรประชาชนดิจิทัล

การเปลี่ยนมาใช้บัตรประชาชนดิจิทัลไม่เพียงแต่มอบความสะดวกสบาย แต่ยังมาพร้อมกับมาตรฐานความปลอดภัยที่สูงกว่าบัตรแบบเดิมในหลายมิติ การทำความเข้าใจถึงข้อดีและมาตรการรักษาความปลอดภัยจะช่วยสร้างความมั่นใจให้แก่ผู้ใช้งานมากยิ่งขึ้น

เปรียบเทียบบัตรประชาชนแบบเดิมและ Digital ID

เพื่อให้เห็นภาพความแตกต่างที่ชัดเจน สามารถเปรียบเทียบคุณสมบัติระหว่างบัตรประชาชนแบบพลาสติกและบัตรประชาชนดิจิทัลผ่านแอป ThaID ได้ดังตารางต่อไปนี้

มาตรการความปลอดภัยที่ควรรู้

กรมการปกครองได้ออกแบบแอปพลิเคชัน ThaID โดยให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นอย่างยิ่ง ซึ่งประกอบด้วยมาตรการหลายระดับ:

• การเข้ารหัสข้อมูล: ข้อมูลทั้งหมดที่ส่งผ่านระหว่างแอปพลิเคชันและเซิร์ฟเวอร์ของกรมการปกครองจะถูกเข้ารหัสเพื่อป้องกันการดักจับข้อมูลระหว่างทาง
• การยืนยันตัวตนหลายปัจจัย (MFA): การเข้าถึงแอปพลิเคชันต้องใช้รหัสผ่าน (PIN) 8 หลักที่ผู้ใช้ตั้งขึ้นเอง ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้ใช้รู้ (Something you know) และยังสามารถใช้ร่วมกับระบบ Biometrics ของสมาร์ทโฟน เช่น ลายนิ้วมือหรือใบหน้า ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้ใช้เป็น (Something you are)
• การผูกกับอุปกรณ์: บัญชี ThaID จะผูกอยู่กับสมาร์ทโฟนเพียงเครื่องเดียว ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง หากมีการลงชื่อเข้าใช้บนอุปกรณ์ใหม่ อุปกรณ์เครื่องเก่าจะถูกยกเลิกการใช้งานโดยอัตโนมัติ
• การป้องกันการจับภาพหน้าจอ: แอปพลิเคชันมีระบบป้องกันการบันทึกภาพหน้าจอในส่วนที่แสดงข้อมูลบัตรประชาชน เพื่อป้องกันการนำภาพไปใช้ในทางที่ผิด

อนาคตของ Digital ID ในประเทศไทย

บทสรุป: ก้าวสู่สังคมดิจิทัลเต็มรูปแบบ

การประกาศให้ ไม่ต้องพกบัตรปชช.! รัฐสั่งใช้ ThaID แทนบัตรจริงแล้ว ถือเป็นนโยบายเชิงรุกที่ชัดเจนและเป็นรูปธรรมที่สุดในการผลักดันให้ประเทศไทยก้าวสู่สังคมดิจิทัลอย่างแท้จริง แอปพลิเคชัน ThaID ไม่ใช่เป็นเพียงแค่เทคโนโลยีที่เข้ามาแทนที่บัตรพลาสติก แต่เป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างโครงสร้างพื้นฐานทางดิจิทัลที่แข็งแกร่ง ปลอดภัย และเชื่อถือได้

การเปลี่ยนแปลงนี้มอบความสะดวกสบาย ลดขั้นตอนที่ยุ่งยากซับซ้อน และเพิ่มความปลอดภัยในการจัดการข้อมูลส่วนบุคคล ซึ่งจะส่งผลดีต่อประชาชนโดยตรง การเตรียมความพร้อมและปรับตัวด้วยการดาวน์โหลดและลงทะเบียนใช้งานแอปพลิเคชัน ThaID ตั้งแต่วันนี้ จึงเป็นการเปิดประตูสู่ประสบการณ์ใหม่ในการติดต่อราชการและทำธุรกรรมต่างๆ ที่จะง่ายดาย รวดเร็ว และสอดคล้องกับวิถีชีวิตในยุคดิจิทัลได้อย่างสมบูรณ์แบบ