สปส. เปิดเลือกแผนลงทุนเงินชราภาพเอง! จัดพอร์ตยังไงให้ปัง?

โครงการใหม่จากสำนักงานประกันสังคม (สปส.) กำลังจะสร้างความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ให้แก่ผู้ประกันตนมาตรา 33 และ 39 โดยการเปิดโอกาสให้สามารถเลือกแผนการลงทุนสำหรับเงินกองทุนชราภาพได้ด้วยตนเอง ซึ่งนับเป็นก้าวสำคัญที่ช่วยให้ผู้ประกันตนสามารถบริหารจัดการเงินออมเพื่อการเกษียณได้อย่างมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับเป้าหมายทางการเงินส่วนบุคคลมากยิ่งขึ้น

ทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ: สปส. เปิดเลือกแผนลงทุนเงินชราภาพเอง!

การที่ สปส. เปิดเลือกแผนลงทุนเงินชราภาพเอง! จัดพอร์ตยังไงให้ปัง? ถือเป็นคำถามสำคัญที่ผู้ประกันตนจำนวนมากกำลังให้ความสนใจ โครงการนี้เป็นการปฏิรูปโครงสร้างการบริหารจัดการกองทุนประกันสังคมครั้งประวัติศาสตร์ โดยเปลี่ยนจากการลงทุนแบบรวมศูนย์ที่ สปส. กำหนดนโยบายเพียงรูปแบบเดียว มาสู่รูปแบบที่ให้อิสระแก่สมาชิกในการกำหนดทิศทางการลงทุนของเงินออมชราภาพของตนเอง ซึ่งจะส่งผลโดยตรงต่อความมั่งคั่งในระยะยาวเมื่อถึงวัยเกษียณ

เหตุผลและความสำคัญของการเปลี่ยนแปลง

ในอดีต กองทุนประกันสังคมจะบริหารเงินสมทบส่วนของเงินชราภาพทั้งหมดภายใต้นโยบายการลงทุนที่มีความระมัดระวังสูง โดยเน้นลงทุนในสินทรัพย์ที่มีความมั่นคงและมีความเสี่ยงต่ำเป็นหลัก เช่น พันธบัตรรัฐบาลและตราสารหนี้ ซึ่งแม้จะให้ผลตอบแทนที่สม่ำเสมอ แต่ก็อาจไม่สูงพอที่จะเอาชนะอัตราเงินเฟ้อในระยะยาวได้ การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้จึงเกิดขึ้นเพื่อตอบโจทย์ความต้องการของผู้ประกันตนในยุคปัจจุบันที่มีความรู้ความเข้าใจด้านการเงินมากขึ้น และต้องการโอกาสในการสร้างผลตอบแทนที่สูงขึ้นผ่านการยอมรับความเสี่ยงที่แตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล

ความสำคัญของโครงการนี้ คือการส่งเสริมให้ผู้ประกันตนมีความตระหนักรู้และมีส่วนร่วมในการวางแผนการเงินเพื่อการเกษียณของตนเอง (Financial Literacy) มากขึ้น เพราะการตัดสินใจเลือกแผนการลงทุนจะกระตุ้นให้ผู้ประกันตนต้องศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับสินทรัพย์ประเภทต่างๆ รวมถึงประเมินเป้าหมายและสถานะทางการเงินของตนเองอย่างจริงจัง

ใครคือผู้ที่ได้รับประโยชน์

ผู้ที่ได้รับประโยชน์โดยตรงจากโครงการนี้คือผู้ประกันตนในระบบประกันสังคมตามมาตรา 33 (ลูกจ้างในสถานประกอบการ) และมาตรา 39 (ผู้ประกันตนโดยสมัครใจที่เคยเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 มาก่อน) ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีการส่งเงินสมทบเข้ากองทุนชราภาพอย่างต่อเนื่อง บุคคลเหล่านี้จะสามารถนำเงินสะสมส่วนหนึ่งมาจัดสรรการลงทุนในแผนต่างๆ ที่ สปส. จัดเตรียมไว้ให้ โดยคาดว่าจะมีแผนการลงทุนให้เลือกหลากหลายระดับความเสี่ยง ตั้งแต่แผนที่เน้นความมั่นคงสูง ไปจนถึงแผนที่เน้นการเติบโตในระยะยาวผ่านการลงทุนในหุ้น

หลักการสำคัญเพื่อสร้างพอร์ตลงทุนเงินชราภาพให้เติบโต

การจะสร้างพอร์ตการลงทุนให้ประสบความสำเร็จและบรรลุเป้าหมายทางการเงินในระยะยาวได้นั้น จำเป็นต้องอาศัยความเข้าใจในหลักการพื้นฐานที่สำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเป็นการลงทุนเพื่อการเกษียณซึ่งมีระยะเวลายาวนานและส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตในอนาคต

ผลตอบแทนเงินบำเหน็จชราภาพ คืออะไร?

ก่อนจะเลือกแผนการลงทุน สิ่งสำคัญคือการทำความเข้าใจว่า “ผลตอบแทน” มาจากไหน โดยปกติแล้ว เงินสมทบส่วนชราภาพที่ผู้ประกันตนและนายจ้างนำส่งให้ สปส. ในแต่ละเดือน จะถูกนำไปบริหารจัดการลงทุนในสินทรัพย์ต่างๆ เพื่อให้เกิดดอกผลหรือกำไร ซึ่ง “ผลตอบแทนเงินบำเหน็จชราภาพ” ก็คือส่วนของดอกผลที่เกิดขึ้นจากการลงทุนเหล่านี้นั่นเอง เปรียบเสมือนเงินปันผลที่ผู้ประกันตนจะได้รับเพิ่มเติมจากเงินต้นที่สะสมไว้

ในแต่ละปี สปส. จะประกาศอัตราผลตอบแทนที่ทำได้ ซึ่งอัตรานี้อาจมีความแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับสภาวะตลาดและผลการดำเนินงานของกองทุน การเปิดให้เลือกแผนลงทุนเองหมายความว่า อัตราผลตอบแทนของผู้ประกันตนแต่ละคนอาจไม่เท่ากันอีกต่อไป แต่จะขึ้นอยู่กับผลการดำเนินงานของแผนการลงทุนที่ตนเองเลือก

หัวใจของการจัดพอร์ต: การกระจายความเสี่ยง (Portfolio Allocation)

หลักการที่ได้รับการยอมรับในระดับสากลและเป็นหัวใจสำคัญของการลงทุนคือ “การกระจายความเสี่ยง” หรือ Portfolio Allocation ซึ่งหมายถึงการจัดสรรเงินลงทุนไปยังสินทรัพย์หลายประเภทที่มีลักษณะและปัจจัยขับเคลื่อนที่แตกต่างกัน เพื่อลดความผันผวนโดยรวมของพอร์ตการลงทุน แนวคิดพื้นฐานคือ “อย่าใส่ไข่ทุกฟองไว้ในตะกร้าใบเดียว” เพราะหากตะกร้าใบนั้นตก ไข่ทุกฟองก็จะแตกทั้งหมด

สินทรัพย์หลักที่มักใช้ในการจัดพอร์ต ได้แก่:

• ตราสารหนี้ (Bonds): เช่น พันธบัตรรัฐบาล หุ้นกู้เอกชน ถือเป็นสินทรัพย์ความเสี่ยงต่ำ ให้ผลตอบแทนในรูปแบบของดอกเบี้ยที่สม่ำเสมอ
• ตราสารทุน (Stocks/Equities): หรือที่เรียกกันว่า “หุ้น” ทั้งในประเทศและต่างประเทศ เป็นสินทรัพย์ความเสี่ยงสูง แต่ก็มีโอกาสสร้างผลตอบแทนสูงในระยะยาวจากการเติบโตของกิจการ
• สินทรัพย์ทางเลือก (Alternative Assets): เช่น อสังหาริมทรัพย์, โครงสร้างพื้นฐาน, ทองคำ ซึ่งมักจะมีความเคลื่อนไหวของราคาที่แตกต่างจากหุ้นและตราสารหนี้ ช่วยในการกระจายความเสี่ยงได้ดี

การผสมผสานสินทรัพย์เหล่านี้ในสัดส่วนที่เหมาะสมกับระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ จะช่วยให้พอร์ตการลงทุนมีความสมดุล สามารถรับมือกับความผันผวนของตลาดได้ดีขึ้น และเพิ่มโอกาสในการสร้างผลตอบแทนที่มั่นคงในระยะยาว

ค้นหาและเลือกแผนการลงทุนที่เหมาะสมกับตนเอง

เมื่อเข้าใจหลักการพื้นฐานแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการประเมินตนเองเพื่อเลือกแผนการลงทุนที่ “ใช่” ที่สุด ซึ่งโดยทั่วไปแล้วแผนการลงทุนจะถูกแบ่งตามระดับความเสี่ยงที่ผู้ลงทุนยอมรับได้ ตั้งแต่ระดับต่ำ ปานกลาง ไปจนถึงสูง การเลือกแผนที่ไม่สอดคล้องกับตัวตนอาจนำไปสู่ความกังวลและทำให้ตัดสินใจผิดพลาดได้ในยามที่ตลาดผันผวน

เครื่องมือและขั้นตอนการเลือกแผนลงทุนด้วยตนเอง

เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ คาดว่าสำนักงานประกันสังคมและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะมีการพัฒนาเครื่องมือดิจิทัลเพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้ประกันตนสามารถบริหารจัดการพอร์ตการลงทุนของตนเองได้อย่างง่ายดายผ่านสมาร์ทโฟน ซึ่งจะช่วยลดขั้นตอนที่ยุ่งยากและทำให้การลงทุนเป็นเรื่องที่เข้าถึงได้สำหรับทุกคน

แอปพลิเคชันผู้ช่วยวางแผนการลงทุน

ปัจจุบัน ผู้ประกันตนสามารถใช้แอปพลิเคชันที่มีอยู่เพื่อเตรียมความพร้อมและตรวจสอบข้อมูลเบื้องต้นได้ เช่น:

• แอปพลิเคชัน SSO Connect หรือ SSO+: ใช้สำหรับตรวจสอบข้อมูลส่วนตัว, สถานะผู้ประกันตน, ประวัติการนำส่งเงินสมทบ, และยอดเงินสะสมในกองทุนชราภาพ ซึ่งเป็นข้อมูลพื้นฐานที่สำคัญในการวางแผน
• แอปพลิเคชันจากบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน (บลจ.): เช่น แอป Principal TH ซึ่งเป็นตัวอย่างของแอปที่ออกแบบมาเพื่อช่วยนักลงทุนเลือกแผนการลงทุนที่เหมาะสมกับระดับความเสี่ยงของตนเอง โดยมีแบบประเมินความเสี่ยงและแผนการลงทุนสำเร็จรูปให้เลือก

ในอนาคตคาดว่าจะมีการเชื่อมโยงระบบเพื่อให้ผู้ประกันตนสามารถเลือกและปรับเปลี่ยนแผนการลงทุนของ สปส. ผ่านช่องทางดิจิทัลเหล่านี้ได้โดยตรง

4 ขั้นตอนง่ายๆ ในการจัดพอร์ตผ่านแอปพลิเคชัน

แม้ว่าระบบของ สปส. จะยังไม่เปิดใช้อย่างเป็นทางการ แต่กระบวนการเลือกแผนการลงทุนผ่านแอปพลิเคชันโดยทั่วไปมักจะมีขั้นตอนที่ไม่ซับซ้อน ดังตัวอย่าง 4 ขั้นตอนต่อไปนี้

1. ดาวน์โหลดและลงทะเบียน: เริ่มต้นจากการดาวน์โหลดแอปพลิเคชันที่เกี่ยวข้องและทำการเปิดบัญชีผู้ใช้งาน พร้อมยืนยันตัวตนตามกระบวนการที่กำหนด
2. ทำแบบประเมินความเสี่ยง: ตอบคำถามเพื่อประเมินระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ (Risk Profile) ระบบจะวิเคราะห์ข้อมูลและแนะนำแผนการลงทุนที่เหมาะสมกับผลลัพธ์ที่ได้
3. เลือกแผนการลงทุน: ศึกษาข้อมูลของแผนการลงทุนที่ระบบแนะนำ หรืออาจพิจารณาเลือกแผนที่มีความเสี่ยงสูงกว่าเล็กน้อยหากต้องการโอกาสรับผลตอบแทนที่เพิ่มขึ้นและมีระยะเวลาลงทุนที่ยาวนานพอ
4. ทำความเข้าใจและยืนยันการลงทุน: อ่านรายละเอียดของกองทุนในแผน เช่น นโยบายการลงทุน, สินทรัพย์ที่ลงทุน, และค่าธรรมเนียมต่างๆ อย่างละเอียดก่อนทำการยืนยันเพื่อเริ่มลงทุนตามแผนที่เลือก

มองไปข้างหน้า: อนาคตของเงินบำนาญประกันสังคม

นอกเหนือจากการเปิดให้เลือกแผนลงทุนเองแล้ว ยังมีความเคลื่อนไหวที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือการพิจารณาปรับปรุงสูตรคำนวณเงินบำนาญชราภาพใหม่ โดยมีแนวคิด “สูตรแคร์” (CARE Formula) ซึ่งคาดว่าจะเริ่มมีการนำมาปรับใช้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2569 เป็นต้นไป การปรับสูตรคำนวณใหม่นี้มีแนวโน้มที่จะช่วยเพิ่มจำนวนเงินบำนาญรายเดือนให้แก่ผู้ประกันตนมากขึ้น ซึ่งเมื่อรวมกับการเปิดโอกาสให้สร้างผลตอบแทนเพิ่มเติมผ่านการเลือกแผนลงทุนเอง จะยิ่งทำให้ระบบบำนาญของประกันสังคมมีความยืดหยุ่นและสามารถเป็นหลักประกันที่มั่นคงสำหรับชีวิตหลังเกษียณได้ดียิ่งขึ้น

การเปลี่ยนแปลงของระบบประกันสังคมสะท้อนให้เห็นถึงแนวโน้มที่ภาครัฐต้องการส่งเสริมให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมและรับผิดชอบต่อการวางแผนการเงินเพื่อการเกษียณของตนเองมากขึ้น การเตรียมความพร้อมและศึกษาหาความรู้ตั้งแต่วันนี้จึงเป็นสิ่งที่ไม่สามารถละเลยได้

สรุป: ก้าวแรกสู่การวางแผนเกษียณอย่างมั่นคง

การที่สำนักงานประกันสังคม (สปส.) เตรียมเปิดให้ผู้ประกันตนสามารถเลือกแผนการลงทุนสำหรับเงินชราภาพได้ด้วยตนเอง นับเป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญซึ่งมอบทั้งโอกาสและความท้าทาย นี่คือโอกาสในการสร้างผลตอบแทนให้เงินออมเพื่อการเกษียณงอกเงยได้เต็มศักยภาพ แต่ในขณะเดียวกันก็เป็นความท้าทายที่ผู้ประกันตนจะต้องมีความรู้ความเข้าใจด้านการลงทุนเพื่อตัดสินใจได้อย่างถูกต้อง

หัวใจสำคัญในการจัดพอร์ตให้ประสบความสำเร็จคือการเริ่มต้นจากการทำความเข้าใจระดับความเสี่ยงที่ตนเองยอมรับได้ จากนั้นจึงนำหลักการกระจายการลงทุนในสินทรัพย์ที่หลากหลายมาปรับใช้เพื่อสร้างพอร์ตที่สมดุล การใช้เทคโนโลยีและแอปพลิเคชันต่างๆ จะเข้ามาเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้กระบวนการเหล่านี้ง่ายและสะดวกขึ้น สิ่งสำคัญที่สุดคือการเริ่มต้นศึกษาและวางแผนตั้งแต่วันนี้ เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับอิสรภาพทางการเงินในวัยเกษียณที่มั่นคงและยั่งยืน