โค้งสุดท้าย! ยื่นภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.94) ก่อน 30 ก.ย. 68

เข้าสู่ช่วงครึ่งหลังของปี ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี หรือ ภ.ง.ด.94 กลายเป็นภารกิจสำคัญที่ผู้มีเงินได้บางประเภทต้องดำเนินการให้เรียบร้อย โดยเฉพาะผู้ประกอบอาชีพอิสระ ฟรีแลนซ์ ผู้ให้เช่าทรัพย์สิน หรือผู้มีรายได้จากการค้าขาย ที่ไม่ได้เป็นพนักงานประจำ การทำความเข้าใจเกี่ยวกับหลักเกณฑ์ วิธีการ และกำหนดเวลาจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง บทความนี้จะให้ข้อมูลที่ครอบคลุมเกี่ยวกับการยื่นภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.94) ก่อน 30 ก.ย. 68 เพื่อให้การดำเนินการเป็นไปอย่างถูกต้องและราบรื่น

สรุปประเด็นสำคัญของการยื่นภาษี ภ.ง.ด.94

• ผู้มีหน้าที่ยื่น: บุคคลธรรมดาที่มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(5) ถึง 40(8) ที่เกิดขึ้นระหว่างวันที่ 1 มกราคม ถึง 30 มิถุนายน ของปีภาษีนั้นๆ
• ประเภทรายได้: ครอบคลุมรายได้จากการให้เช่าทรัพย์สิน, วิชาชีพอิสระ, การรับเหมา และการประกอบธุรกิจหรือการพาณิชย์อื่นๆ เช่น การขายของออนไลน์
• กำหนดการยื่น: ยื่นแบบกระดาษได้ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม ถึง 30 กันยายน 2568 และยื่นแบบออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ของกรมสรรพากรได้ถึงวันที่ 8 ตุลาคม 2568
• วัตถุประสงค์: เพื่อเป็นการทยอยชำระภาษี ช่วยลดภาระภาษีที่ต้องชำระจำนวนมากในครั้งเดียวตอนสิ้นปี และเป็นไปตามหลักการจัดเก็บภาษีของภาครัฐ
• การคำนวณ: คำนวณจากรายได้ครึ่งปี (ม.ค. – มิ.ย.) หักด้วยค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนที่กฎหมายกำหนดสำหรับครึ่งปี

ความสำคัญของการยื่นภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.94)

การยื่นภาษีครึ่งปีไม่ใช่ทางเลือก แต่เป็นหน้าที่ตามกฎหมายสำหรับผู้ที่มีเงินได้เข้าเกณฑ์ การยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 เป็นการแสดงรายได้ที่เกิดขึ้นในช่วง 6 เดือนแรกของปี (1 มกราคม – 30 มิถุนายน) ซึ่งส่วนใหญ่มักเป็นรายได้ที่ไม่ได้มาจากการจ้างงานประจำหรือเงินเดือนประจำ (มาตรา 40(1)) เหตุผลสำคัญที่กรมสรรพากรกำหนดให้มีการยื่นภาษีกลางปี คือเพื่อเป็นการทยอยแบ่งเบาภาระภาษีของผู้เสียภาษี ทำให้ไม่ต้องรับภาระชำระเงินภาษีจำนวนมากในคราวเดียวเมื่อถึงกำหนดยื่นภาษีประจำปี (ภ.ง.ด.90/91) ในช่วงต้นปีถัดไป นอกจากนี้ยังช่วยให้ภาครัฐสามารถจัดเก็บรายได้เข้าระบบได้อย่างสม่ำเสมอเพื่อนำไปใช้ในการพัฒนาประเทศต่อไป

สำหรับผู้เสียภาษี การยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 ยังเปรียบเสมือนการตรวจสอบและวางแผนการเงินของตนเองในช่วงกลางปี ทำให้สามารถประเมินรายรับ รายจ่าย และภาระภาษีที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างแม่นยำขึ้น การดำเนินการที่ถูกต้องและตรงเวลาไม่เพียงแต่จะช่วยหลีกเลี่ยงเบี้ยปรับและเงินเพิ่มที่อาจเกิดขึ้นจากการยื่นล่าช้าหรือยื่นไม่ครบถ้วน แต่ยังสะท้อนถึงความรับผิดชอบในฐานะพลเมืองอีกด้วย

ทำความเข้าใจ ภ.ง.ด.94 คืออะไร

คำจำกัดความและวัตถุประสงค์

ภ.ง.ด.94 คือ แบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับครึ่งปี ใช้สำหรับผู้มีเงินได้พึงประเมินนอกเหนือจากเงินเดือน ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 40(5), 40(6), 40(7), และ 40(8) ที่ได้รับระหว่างวันที่ 1 มกราคม ถึง 30 มิถุนายน ของปีภาษีนั้นๆ โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อให้ผู้เสียภาษีที่มีรายได้ไม่แน่นอนหรือรายได้ที่ไม่ได้ถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายเป็นประจำ สามารถทยอยชำระภาษีได้ แทนที่จะต้องชำระเป็นเงินก้อนใหญ่เพียงครั้งเดียวตอนสิ้นปี

หลักการนี้ช่วยสร้างสภาพคล่องทางการเงินให้กับทั้งผู้เสียภาษีและระบบเศรษฐกิจของประเทศ โดยภาษีที่ชำระล่วงหน้าผ่าน ภ.ง.ด.94 นี้ สามารถนำไปเป็นเครดิตหักออกจากยอดภาษีที่ต้องชำระทั้งหมดเมื่อคำนวณภาษีประจำปีด้วยแบบ ภ.ง.ด.90 ได้

ความแตกต่างจากภาษีปลายปี (ภ.ง.ด.90/91)

แม้จะเป็นการยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเหมือนกัน แต่ ภ.ง.ด.94 มีความแตกต่างที่สำคัญจาก ภ.ง.ด.90 และ ภ.ง.ด.91 ดังนี้

• รอบระยะเวลาของรายได้: ภ.ง.ด.94 ใช้สำหรับรายได้ที่เกิดขึ้นใน 6 เดือนแรกของปี (1 ม.ค. – 30 มิ.ย.) เท่านั้น ในขณะที่ ภ.ง.ด.90/91 เป็นการสรุปรายได้ทั้งหมดที่เกิดขึ้นตลอดทั้งปี (1 ม.ค. – 31 ธ.ค.)
• ประเภทของรายได้: ภ.ง.ด.94 ครอบคลุมเฉพาะเงินได้ประเภท 40(5) ถึง 40(8) ส่วน ภ.ง.ด.90 จะใช้สำหรับผู้มีรายได้หลายประเภท รวมทั้ง 40(1) ถึง 40(8) และ ภ.ง.ด.91 ใช้สำหรับผู้มีรายได้ประเภทเงินเดือนจากสัญญาจ้างเดียว (มาตรา 40(1)) เท่านั้น
• ค่าลดหย่อน: รายการค่าลดหย่อนที่สามารถใช้กับ ภ.ง.ด.94 จะมีจำนวนจำกัดกว่าและต้องหารครึ่งสำหรับบางรายการ ในขณะที่การยื่น ภ.ง.ด.90/91 สามารถใช้สิทธิค่าลดหย่อนได้เต็มจำนวนตามที่กฎหมายกำหนด ณ สิ้นปีภาษี

ใครบ้างที่มีหน้าที่ยื่นแบบ ภ.ง.ด.94

เกณฑ์ผู้มีหน้าที่ยื่นแบบ

ผู้มีหน้าที่ยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 คือบุคคลธรรมดา (รวมถึงห้างหุ้นส่วนสามัญหรือคณะบุคคลที่ไม่ใช่นิติบุคคล และกองมรดกที่ยังไม่ได้แบ่ง) ที่มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(5) ถึง 40(8) เกิดขึ้นในช่วงครึ่งปีแรก และมีจำนวนเงินได้ถึงเกณฑ์ขั้นต่ำตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งโดยทั่วไปคือ:

• กรณีเป็นโสด มีเงินได้เกิน 60,000 บาท
• กรณีมีคู่สมรส มีเงินได้รวมกันเกิน 120,000 บาท

หากมีรายได้ในช่วงครึ่งปีแรกเข้าเกณฑ์ดังกล่าว แม้จะคำนวณแล้วไม่มีภาษีต้องชำระ ก็ยังคงมีหน้าที่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 ตามกฎหมาย

เจาะลึกเงินได้พึงประเมิน 4 ประเภท (มาตรา 40(5) – 40(8))

เงินได้ประเภทที่ 5 (มาตรา 40(5)): รายได้จากการให้เช่าทรัพย์สิน

เงินได้ประเภทนี้ครอบคลุมรายได้ที่เกิดจากการให้ผู้อื่นใช้ประโยชน์ในทรัพย์สินของตนเอง ตัวอย่างที่พบบ่อย ได้แก่:

• การให้เช่าอสังหาริมทรัพย์: เช่น บ้าน, คอนโดมิเนียม, อาคารพาณิชย์, ที่ดิน
• การให้เช่ายานพาหนะ: เช่น รถยนต์, รถจักรยานยนต์
• การให้เช่าทรัพย์สินอื่นๆ: เช่น เครื่องจักร, อุปกรณ์สำนักงาน
• รายได้จากการผิดสัญญาเช่าซื้อหรือสัญญาซื้อขายเงินผ่อน: ในกรณีที่ผู้ให้เช่าซื้อยึดทรัพย์สินคืนโดยไม่ต้องคืนเงินที่ได้รับมาแล้ว

เงินได้ประเภทที่ 6 (มาตรา 40(6)): รายได้จากวิชาชีพอิสระ

เป็นเงินได้จากการประกอบวิชาชีพอิสระ 6 แขนงตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งผู้ประกอบวิชาชีพต้องอาศัยความรู้ความสามารถเฉพาะทางของตนเองเป็นหลัก ได้แก่:

• การประกอบโรคศิลปะ (แพทย์, ทันตแพทย์, สัตวแพทย์)
• กฎหมาย (ทนายความ, ที่ปรึกษากฎหมาย)
• วิศวกรรม (วิศวกร)
• สถาปัตยกรรม (สถาปนิก)
• การบัญชี (ผู้ทำบัญชี, ผู้สอบบัญชี)
• ประณีตศิลปกรรม (ศิลปิน, นักปั้น, นักวาดภาพ)

เงินได้ประเภทที่ 7 (มาตรา 40(7)): รายได้จากการรับเหมา

หมายถึงเงินได้จากการรับเหมาที่ผู้รับเหมาต้องลงทุนด้วยการจัดหาสัมภาระในส่วนสำคัญนอกเหนือจากเครื่องมือ เช่น การรับเหมาก่อสร้าง, รับจ้างทำของ, รับจ้างผลิตสินค้า ซึ่งผู้รับเหมาเป็นผู้จัดหาวัสดุอุปกรณ์หลักเอง

เงินได้ประเภทที่ 8 (มาตรา 40(8)): เงินได้อื่นๆ นอกเหนือจากที่ระบุไว้

เป็นประเภทเงินได้ที่กว้างที่สุด ครอบคลุมเงินได้จากการประกอบธุรกิจ การพาณิชย์ เกษตรกรรม อุตสาหกรรม หรือการอื่นใดที่ไม่ได้ระบุไว้ในมาตรา 40(1) ถึง 40(7) ซึ่งเป็นแหล่งรายได้หลักของกลุ่มฟรีแลนซ์และผู้ประกอบการจำนวนมาก ตัวอย่างเช่น:

• การค้าขาย: การขายสินค้าออนไลน์ (E-commerce), ขายของหน้าร้าน, ขายอสังหาริมทรัพย์ที่ได้มาโดยมุ่งค้าหากำไร
• การให้บริการ: นักแสดง, นักร้อง, พิธีกร, Content Creator (Youtuber, Tiktoker), นักเขียน, ที่ปรึกษาอิสระ
• รายได้จากสินทรัพย์ดิจิทัล: กำไรจากการเทรดคริปโทเคอร์เรนซี (Cryptocurrency) หรือโทเคนดิจิทัล
• เงินรางวัล: รายได้จากการถูกรางวัลชิงโชคหรือการประกวดต่างๆ

กำหนดการและช่องทางการยื่นภาษีครึ่งปี 2568

กรมสรรพากรได้กำหนดระยะเวลาและช่องทางสำหรับการยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 ประจำปีภาษี 2568 ไว้ 2 รูปแบบหลัก เพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่ผู้เสียภาษี

การยื่นแบบกระดาษ

เป็นวิธีการดั้งเดิม โดยผู้เสียภาษีสามารถยื่นแบบแสดงรายการพร้อมชำระภาษี (ถ้ามี) ได้ด้วยตนเอง ณ สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาใกล้บ้าน

• ระยะเวลา: 1 กรกฎาคม 2568 – 30 กันยายน 2568 (ในวันและเวลาราชการ)
• ข้อดี: สามารถปรึกษาและสอบถามข้อสงสัยกับเจ้าหน้าที่ได้โดยตรง
• ข้อควรพิจารณา: อาจต้องใช้เวลาในการเดินทางและรอคิว โดยเฉพาะในช่วงใกล้สิ้นสุดกำหนดยื่น

การยื่นแบบออนไลน์ผ่านระบบ E-Filing

เป็นช่องทางที่ได้รับความนิยมสูงสุดในปัจจุบัน เนื่องจากสะดวก รวดเร็ว และสามารถทำได้ทุกที่ทุกเวลาผ่านเว็บไซต์ของกรมสรรพากร (RD E-Filing)

• ระยะเวลา: 1 กรกฎาคม 2568 – 8 ตุลาคม 2568
• ข้อดี: ได้รับการขยายเวลาการยื่นออกไปอีก 8 วัน, ระบบช่วยคำนวณภาษีอัตโนมัติ ลดความผิดพลาด, สามารถเลือกช่องทางการชำระเงินได้หลากหลาย เช่น E-payment, QR Code, บัตรเครดิต, หรือพิมพ์ใบชำระเงินไปจ่ายที่เคาน์เตอร์บริการ
• ข้อควรพิจารณา: ต้องมีการลงทะเบียนเข้าใช้งานระบบล่วงหน้า และควรมีอินเทอร์เน็ตที่เสถียร

การยื่นภาษีครึ่งปี 2568 ผ่านช่องทางออนไลน์จะขยายเวลาไปจนถึงวันที่ 8 ตุลาคม 2568 ซึ่งเป็นทางเลือกที่สะดวกและช่วยลดความแออัดในการติดต่อสำนักงานสรรพากร

ขั้นตอนการคำนวณภาษี ภ.ง.ด.94 เบื้องต้น

การคำนวณภาษีสำหรับ ภ.ง.ด.94 มีหลักการคล้ายกับการคำนวณภาษีสิ้นปี แต่จะใช้ข้อมูลรายได้และค่าลดหย่อนเพียงครึ่งปีแรกเท่านั้น

สูตรการคำนวณภาษี

สูตรพื้นฐานในการคำนวณมีดังนี้:

(เงินได้พึงประเมิน (ม.ค.-มิ.ย.) – ค่าใช้จ่าย – ค่าลดหย่อน) = เงินได้สุทธิ

เงินได้สุทธิ x อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา = ภาษีที่ต้องชำระ

การหักค่าใช้จ่าย

ผู้มีเงินได้สามารถเลือกหักค่าใช้จ่ายได้ 2 วิธี คือ:

1. หักค่าใช้จ่ายแบบเหมา: เป็นการหักเป็นอัตราร้อยละตามที่กฎหมายกำหนดสำหรับเงินได้แต่ละประเภท ซึ่งสะดวกและไม่ต้องเก็บหลักฐานค่าใช้จ่าย เช่น เงินได้ประเภทที่ 6 (วิชาชีพอิสระ) หักเหมาได้ 30-60%, เงินได้ประเภทที่ 8 (ส่วนใหญ่) หักเหมาได้ 60%
2. หักค่าใช้จ่ายตามจริง: เป็นการนำค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจริงและเกี่ยวข้องโดยตรงกับการสร้างรายได้มาหักออกจากเงินได้ วิธีนี้จำเป็นต้องมีการจัดทำบัญชีรายรับ-รายจ่ายและเก็บรวบรวมเอกสารหลักฐานประกอบอย่างเป็นระบบ เช่น ใบเสร็จรับเงิน, ใบกำกับภาษี

ค่าลดหย่อนที่ใช้ได้สำหรับ ภ.ง.ด.94

ค่าลดหย่อนที่นำมาใช้คำนวณภาษีครึ่งปีจะเป็นเพียงครึ่งหนึ่งของสิทธิเต็มปีสำหรับบางรายการ ตัวอย่างค่าลดหย่อนพื้นฐานที่ใช้ได้:

• ค่าลดหย่อนส่วนตัว: 30,000 บาท (ครึ่งหนึ่งของ 60,000 บาท)
• ค่าลดหย่อนคู่สมรส (ไม่มีเงินได้): 30,000 บาท (ครึ่งหนึ่งของ 60,000 บาท)
• ค่าลดหย่อนบุตร: คนละ 15,000 บาท (ครึ่งหนึ่งของ 30,000 บาท)
• เบี้ยประกันชีวิตและเงินฝากแบบมีประกันชีวิต: ตามที่จ่ายจริงแต่ไม่เกิน 10,000 บาท
• เบี้ยประกันสุขภาพบิดามารดา: ตามที่จ่ายจริงแต่ไม่เกิน 7,500 บาท (ครึ่งหนึ่งของ 15,000 บาท)
• เงินบริจาค: ตามที่จ่ายจริง แต่ไม่เกินเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด

เปรียบเทียบความแตกต่างระหว่าง ภ.ง.ด.94 และ ภ.ง.ด.51

มักเกิดความสับสนระหว่างแบบแสดงรายการภาษีครึ่งปี 2 ฉบับ คือ ภ.ง.ด.94 และ ภ.ง.ด.51 ซึ่งมีความแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง ทั้งในแง่ของผู้มีหน้าที่ยื่นและประเภทของภาษี

ข้อควรระวังและผลกระทบหากไม่ยื่นภาษี

บทลงโทษตามกฎหมาย

การละเลยหน้าที่ในการยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 ให้ถูกต้องและตรงตามกำหนดเวลา อาจนำไปสู่บท