สารทเดือนสิบ 2568: เที่ยวนครฯ แห่หมฺรับ-ชิงเปรต
ประเพณีสารทเดือนสิบเป็นงานบุญที่ยิ่งใหญ่และมีเอกลักษณ์โดดเด่นที่สุดงานหนึ่งของภาคใต้ โดยเฉพาะในจังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นศูนย์กลางของการสืบสานประเพณีนี้มาอย่างยาวนาน งานบุญนี้สะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อ ความกตัญญู และวิถีชีวิตของผู้คนในท้องถิ่นที่ผูกพันอยู่กับพุทธศาสนาและบรรพบุรุษอย่างลึกซึ้ง
- ประเพณีสารทเดือนสิบ 2568 ณ จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นงานบุญใหญ่ที่จัดขึ้นเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษผู้ล่วงลับตามความเชื่อที่สืบทอดกันมาแต่โบราณ
- กิจกรรมที่เป็นหัวใจสำคัญของงานคือ “การแห่หมฺรับ” ซึ่งเป็นการจัดขบวนแห่สำรับอาหารอย่างยิ่งใหญ่ และ “การชิงเปรต” ประเพณีอันเป็นเอกลักษณ์ที่เชื่อว่าเป็นการทำบุญและรับพรจากดวงวิญญาณบรรพบุรุษ
- งานจะจัดขึ้นเป็นระยะเวลาประมาณ 15 วัน 15 คืน ในช่วงเดือนสิบตามปฏิทินจันทรคติ เต็มไปด้วยกิจกรรมทางวัฒนธรรม การละเล่นพื้นบ้าน และมหรสพมากมาย
- ประเพณีนี้ไม่เพียงแต่เป็นพิธีกรรมทางศาสนา แต่ยังเป็นช่วงเวลาแห่งการรวมตัวของครอบครัว สร้างความรักความสามัคคีในชุมชน และส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของจังหวัด
สารทเดือนสิบ 2568: เที่ยวนครฯ แห่หมฺรับ-ชิงเปรต เป็นเทศกาลที่ผสมผสานระหว่างความศรัทธาทางศาสนาเข้ากับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมพื้นถิ่นของชาวภาคใต้ได้อย่างลงตัว ประเพณีนี้มีรากฐานมาจากความเชื่อเรื่องการกลับมาของดวงวิญญาณบรรพบุรุษจากยมโลกเพื่อมารับส่วนบุญส่วนกุศลที่ลูกหลานอุทิศให้ในเดือนสิบของทุกปี โดยจังหวัดนครศรีธรรมราชถือเป็นศูนย์กลางการจัดงานที่ยิ่งใหญ่ที่สุด สะท้อนให้เห็นถึงสายใยความผูกพันระหว่างคนเป็นและคนตายผ่านพิธีกรรมอันศักดิ์สิทธิ์และกิจกรรมที่เปี่ยมด้วยสีสัน ซึ่งดึงดูดทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติให้เดินทางมาสัมผัสประสบการณ์ทางวัฒนธรรมอันล้ำค่านี้
ภาพรวมของประเพณีสารทเดือนสิบ
งานประเพณีบุญสารทเดือนสิบ หรือที่ชาวใต้เรียกสั้นๆ ว่า “งานเดือนสิบ” เป็นประเพณีสำคัญที่ปฏิบัติสืบต่อกันมาเป็นเวลานาน โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษ ปู่ย่า ตายาย และญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว ตามความเชื่อที่ว่าดวงวิญญาณของผู้ที่ตกอยู่ในภพภูมิที่เรียกว่า “เปรต” จะได้รับการปลดปล่อยให้กลับมายังโลกมนุษย์เพื่อเยี่ยมเยียนและรับส่วนบุญจากลูกหลานได้เป็นเวลา 15 วันในเดือนสิบ ดังนั้น ลูกหลานจึงต้องจัดเตรียมสำรับอาหารคาวหวาน หรือที่เรียกว่า “หมฺรับ” (สำรับ) ไปถวายพระที่วัด เพื่อส่งต่อบุญกุศลนี้ไปยังบรรพชนของตนเอง
จังหวัดนครศรีธรรมราชได้จัดงานประเพณีนี้อย่างเป็นทางการและยิ่งใหญ่ต่อเนื่องมาเป็นเวลากว่า 102 ปี ทำให้กลายเป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัดไปโดยปริยาย ในปี 2568 นี้ งานจะถูกจัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่เช่นเคย โดยมีพื้นที่จัดงานหลัก 3 แห่งในใจกลางเมือง เพื่อรองรับประชาชนและนักท่องเที่ยวจำนวนมากที่หลั่งไหลเข้ามาร่วมงาน กิจกรรมภายในงานไม่ได้มีเพียงพิธีกรรมทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังรวมถึงมหรสพ การแสดงศิลปะพื้นบ้าน การออกร้านจำหน่ายสินค้า และการแข่งขันกีฬาต่างๆ สร้างบรรยากาศที่คึกคักและสนุกสนานตลอดช่วงเทศกาล
แก่นแท้และความสำคัญของงานบุญเดือนสิบ
เบื้องหลังความยิ่งใหญ่และกิจกรรมที่หลากหลายของงานสารทเดือนสิบ คือแก่นแท้ทางความคิดและความเชื่อที่หยั่งรากลึกในสังคมชาวใต้ ซึ่งเป็นมากกว่าแค่การทำบุญตามประเพณี แต่คือการแสดงออกถึงคุณค่าทางจิตใจและสายสัมพันธ์ทางสังคมที่สำคัญ
ความเชื่อเรื่องบรรพบุรุษและการอุทิศส่วนกุศล
หัวใจของประเพณีนี้คือ “ความกตัญญู” ลูกหลานจะแสดงความระลึกถึงพระคุณของบรรพบุรุษผ่านการทำบุญครั้งใหญ่ประจำปี ความเชื่อนี้สอนให้คนรุ่นหลังไม่ลืมรากเหง้าของตนเอง และเชื่อว่าการอุทิศส่วนกุศลจะช่วยให้ดวงวิญญาณของบรรพบุรุษที่อาจกำลังทนทุกข์เวทนาในเปรตภูมิได้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นและได้รับอานิสงส์ผลบุญที่ส่งไปให้ ซึ่งความเชื่อนี้ได้หล่อหลอมให้ชาวใต้มีความผูกพันในครอบครัวและเครือญาติอย่างเหนียวแน่น เพราะไม่ว่าลูกหลานจะไปทำงานหรืออาศัยอยู่ที่ใด เมื่อถึงเทศกาลเดือนสิบ ส่วนใหญ่ก็จะเดินทางกลับภูมิลำเนาเพื่อมารวมตัวกันทำบุญให้แก่บรรพบุรุษพร้อมหน้าพร้อมตา
มรดกทางวัฒนธรรมกว่า 102 ปี
การจัดงานสารทเดือนสิบอย่างต่อเนื่องมายาวนานกว่าศตวรรษในนครศรีธรรมราช ทำให้ประเพณีนี้กลายเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องได้ มีการสืบทอดองค์ความรู้และรายละเอียดของพิธีกรรมจากรุ่นสู่รุ่น ตั้งแต่การเตรียม “หมฺรับ” การจัดขบวนแห่ ไปจนถึงการทำขนมที่เป็นสัญลักษณ์ 5 ชนิด สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นภูมิปัญญาที่ได้รับการอนุรักษ์และพัฒนาให้เข้ากับยุคสมัย แต่ยังคงแก่นแท้ดั้งเดิมไว้ได้อย่างครบถ้วน การจัดงานในแต่ละปีจึงเป็นการตอกย้ำถึงความสำคัญของวัฒนธรรมท้องถิ่นและสร้างความภาคภูมิใจให้แก่ชาวนครศรีธรรมราช อีกทั้งยังเป็นแม่เหล็กดึงดูดการท่องเที่ยว สร้างรายได้และกระตุ้นเศรษฐกิจในพื้นที่ได้อย่างมหาศาล
เจาะลึกไฮไลท์สำคัญ: แห่หมฺรับ และ ชิงเปรต
สองกิจกรรมที่ถือเป็นภาพจำและเป็นแม่เหล็กสำคัญที่สุดของงานสารทเดือนสิบเมืองคอน คือขบวนแห่หมฺรับอันงดงาม และประเพณีชิงเปรตที่เต็มไปด้วยพลังและความเชื่อ
ขบวนแห่หมฺรับ: ความศรัทธาอันยิ่งใหญ่
“หมฺรับ” คือภาชนะที่ใช้จัดบรรจุอาหารคาวหวานและสิ่งของเครื่องใช้ต่างๆ เพื่