19 ก.ย. วันพิพิธภัณฑ์ไทย ชวนเที่ยว 5 มิวเซียมสุดเจ๋ง

วันที่ 19 ก.ย. วันพิพิธภัณฑ์ไทย ชวนเที่ยว 5 มิวเซียมสุดเจ๋ง เป็นโอกาสพิเศษสำหรับผู้ที่สนใจในศิลปะ วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ของชาติไทย วันสำคัญนี้ไม่เพียงเป็นการรำลึกถึงเหตุการณ์สำคัญในอดีต แต่ยังเป็นวันที่สถาบันพิพิธภัณฑ์ทั่วประเทศพร้อมใจกันเปิดประตูต้อนรับนักท่องเที่ยวด้วยกิจกรรมและนิทรรศการพิเศษมากมาย เพื่อสร้างแรงบันดาลใจและส่งเสริมการเรียนรู้ให้แก่คนทุกเพศทุกวัย

ภาพรวมวันพิพิธภัณฑ์ไทย

• วันที่ 19 กันยายนของทุกปีถูกกำหนดให้เป็น “วันพิพิธภัณฑ์ไทย” ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538
• เป็นการรำลึกถึงวันที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 พระราชทานพิพิธภัณฑสถานสำหรับประชาชนเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2417
• พิพิธภัณฑ์ทั่วประเทศมักจัดกิจกรรมพิเศษ เช่น การยกเว้นหรือลดค่าเข้าชม การจัดแสดงวัตถุโบราณที่ไม่เคยจัดแสดงมาก่อน และการจัดนิทรรศการหมุนเวียนที่น่าสนใจ
• วัตถุประสงค์หลักคือการส่งเสริมให้ประชาชนตระหนักถึงความสำคัญของมรดกทางวัฒนธรรมและบทบาทของพิพิธภัณฑ์ในฐานะแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิต
• เป็นโอกาสอันดีในการสำรวจและค้นพบเรื่องราวอันทรงคุณค่าของประวัติศาสตร์ไทยผ่านพิพิธภัณฑ์ชั้นนำ 5 แห่งที่คัดสรรมาเป็นพิเศษ

วันที่ 19 กันยายน เป็นมากกว่าวันธรรมดาในปฏิทิน แต่เป็นวันแห่งการเรียนรู้และเฉลิมฉลองมรดกทางวัฒนธรรมของชาติไทยในนาม “วันพิพิธภัณฑ์ไทย” ซึ่งเป็นวันที่ประชาชนจะได้รับเชิญชวนให้เข้าถึงแหล่งความรู้ทางประวัติศาสตร์และศิลปะได้อย่างใกล้ชิดยิ่งขึ้น ผ่านกิจกรรมพิเศษที่จัดขึ้นโดยพิพิธภัณฑ์ทั่วประเทศ วันนี้จึงเป็นโอกาสที่ดีเยี่ยมในการวางแผนการเดินทางเพื่อสำรวจความมหัศจรรย์ที่ซ่อนอยู่ในพิพิธภัณฑ์ต่างๆ

ประวัติและความสำคัญของวันพิพิธภัณฑ์ไทย

ความเข้าใจในที่มาและความสำคัญของวันพิพิธภัณฑ์ไทย ช่วยเพิ่มอรรถรสในการเยี่ยมชมและทำให้ตระหนักถึงคุณค่าของสถานที่เหล่านี้มากยิ่งขึ้น วันที่ 19 กันยายน มีความเชื่อมโยงโดยตรงกับประวัติศาสตร์การพัฒนาด้านการศึกษาและวัฒนธรรมของประเทศไทย

จุดเริ่มต้นจากพระราชปณิธาน

ย้อนกลับไปในวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2417 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้ง “มิวเซียม” หรือพิพิธภัณฑสถานสำหรับประชาชนขึ้นเป็นครั้งแรก ณ หอคองคอเดีย (ศาลาสหทัยสมาคมในปัจจุบัน) ภายในพระบรมมหาราชวัง เหตุการณ์ครั้งนี้ถือเป็นจุดกำเนิดของกิจการพิพิธภัณฑ์สาธารณะในประเทศไทยอย่างเป็นทางการ โดยมีเป้าหมายเพื่อเป็นแหล่งรวบรวมและจัดแสดงโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และของแปลกจากทั่วประเทศ เพื่อให้ประชาชนได้เข้ามาศึกษาหาความรู้

ด้วยความสำคัญทางประวัติศาสตร์นี้เอง คณะรัฐมนตรีจึงได้มีมติเมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2538 ประกาศให้วันที่ 19 กันยายนของทุกปีเป็น “วันพิพิธภัณฑ์ไทย” เพื่อเป็นการน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของรัชกาลที่ 5 และเพื่อส่งเสริมให้กิจการพิพิธภัณฑ์ของไทยมีความก้าวหน้าทัดเทียมนานาอารยประเทศ

วันพิพิธภัณฑ์ไทยไม่เพียงเป็นการรำลึกถึงอดีต แต่ยังเป็นการเฉลิมฉลองบทบาทของพิพิธภัณฑ์ในฐานะสถาบันการศึกษาที่มีส่วนร่วมในการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน

วัตถุประสงค์และการเฉลิมฉลองในปัจจุบัน

ในปัจจุบัน วันพิพิธภัณฑ์ไทยได้กลายเป็นเทศกาลแห่งการเรียนรู้ที่สำคัญ โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อกระตุ้นให้ประชาชน โดยเฉพาะเยาวชน เกิดความรักและความภาคภูมิใจในศิลปวัฒนธรรมอันเป็นเอกลักษณ์ของชาติ กิจกรรมที่จัดขึ้นในวันนี้มีความหลากหลายและน่าสนใจ ตั้งแต่การเปิดให้เข้าชมฟรีหรือลดราคาค่าเข้าชมในพิพิธภัณฑ์ในสังกัดกรมศิลปากรและหน่วยงานอื่นๆ ไปจนถึงการจัดนิทรรศการพิเศษที่นำเสนอเรื่องราวหรือวัตถุที่ไม่เคยจัดแสดงมาก่อน การบรรยายทางวิชาการ และกิจกรรมเวิร์กชอปต่างๆ

อย่างเช่นในวาระครบรอบ 150 ปี ของการเริ่มต้นพิพิธภัณฑสถานสำหรับประชาชนครั้งแรกที่ผ่านมา ได้มีการจัดงานมหกรรม “150 ปี พิพิธภัณฑ์ไทย สยามซิวิไลซ์ A Passage to Wisdom” อย่างยิ่งใหญ่ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงพัฒนาการและศักยภาพของพิพิธภัณฑ์ไทยในการเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ทันสมัยและตอบสนองต่อสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป

เปิดลายแทง 5 พิพิธภัณฑ์ที่ไม่ควรพลาด

เพื่อให้การเฉลิมฉลองวันพิพิธภัณฑ์ไทยในปีนี้เต็มไปด้วยความรู้และความประทับใจ การวางแผนเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ที่มีความโดดเด่นและหลากหลายจึงเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม นี่คือ 5 พิพิธภัณฑ์แนะนำที่ครอบคลุมทั้งด้านประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม ซึ่งจะมอบประสบการณ์ที่แตกต่างและน่าจดจำ

1. พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร: คลังสมบัติแห่งประวัติศาสตร์ชาติ

ในฐานะพิพิธภัณฑสถานสำหรับประชาชนแห่งแรกของประเทศไทย พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร คือจุดหมายปลายทางอันดับหนึ่งสำหรับผู้ที่ต้องการทำความเข้าใจรากเหง้าและพัฒนาการของชาติไทยอย่างลึกซึ้ง ที่นี่เป็นที่รวบรวมและจัดแสดงโบราณวัตถุและศิลปวัตถุชิ้นเอกของชาติไว้มากที่สุด ตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์จนถึงสมัยรัตนโกสินทร์ การมาเยือนที่นี่เปรียบเสมือนการเดินทางข้ามกาลเวลาไปสัมผัสกับความรุ่งเรืองของอารยธรรมไทยในยุคต่างๆ

ภายในประกอบด้วยหมู่พระที่นั่งสำคัญหลายองค์ เช่น พระที่นั่งศิวโมกขพิมาน ซึ่งจัดแสดงประวัติศาสตร์ชาติไทย, พระที่นั่งพุทไธสวรรย์ ที่ประดิษฐานพระพุทธสิหิงค์อันศักดิ์สิทธิ์ และโรงราชรถ ที่เก็บรักษาราชรถและพระยานมาศที่ใช้ในพระราชพิธีสำคัญ ในวันพิพิธภัณฑ์ไทย ที่นี่มักจะเป็นศูนย์กลางของการจัดกิจกรรมพิเศษ มีการนำชมโดยภัณฑารักษ์ และอาจมีการจัดแสดงวัตถุโบราณที่ปกติเก็บรักษาไว้ในคลังออกมาให้ชมเป็นกรณีพิเศษ

2. มิวเซียมสยาม: พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้

หากต้องการสัมผัสประสบการณ์การเรียนรู้ประวัติศาสตร์ในรูปแบบที่สนุกสนานและทันสมัย “มิวเซียมสยาม” คือคำตอบ ที่นี่ฉีกกรอบภาพลักษณ์ของพิพิธภัณฑ์แบบเดิมๆ ด้วยการนำเสนอเนื้อหาผ่านเทคโนโลยีและสื่ออินเทอร์แอคทีฟที่ชวนให้ผู้เข้าชมมีส่วนร่วม นิทรรศการถาวร “ถอดรหัสไทย” จะพาไปสำรวจและตั้งคำถามเกี่ยวกับความเป็นไทยในแง่มุมต่างๆ ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ทำให้การเรียนรู้ประวัติศาสตร์กลายเป็นเรื่องใกล้ตัวและน่าค้นหา

จุดเด่นของมิวเซียมสยามคือการเล่าเรื่องที่เข้าถึงง่าย เหมาะสำหรับผู้เข้าชมทุกวัย ตั้งแต่เด็กไปจนถึงผู้ใหญ่ ในวันพิพิธภัณฑ์ไทย ที่นี่มักจะมีกิจกรรมสร้างสรรค์ เวิร์กชอป หรือการเสวนาในหัวข้อที่น่าสนใจ ซึ่งช่วยเปิดมุมมองใหม่ๆ เกี่ยวกับสังคมและวัฒนธรรมไทยได้เป็นอย่างดี

3. หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC)

สำหรับผู้ที่หลงใหลในศิลปะร่วมสมัย หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร หรือ BACC เป็นพื้นที่ที่รวบรวมผลงานของศิลปินทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติเอาไว้มากมาย ที่นี่ไม่ได้เป็นเพียง Art gallery สำหรับจัดแสดงงานศิลปะ แต่ยังเป็นศูนย์กลางของกิจกรรมทางวัฒนธรรมที่หลากหลาย ทั้งการแสดงดนตรี การฉายภาพยนตร์ การแสดงละคร และการเสวนาทางศิลปะ

สถาปัตยกรรมของอาคารทรงกระบอกที่มีทางเดินวนขึ้นไปเป็นชั้นๆ ถือเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่น ทำให้การเดินชมงานศิลปะเป็นประสบการณ์ที่น่าตื่นตาตื่นใจ การมาเยือน BACC ในวันพิพิธภัณฑ์ไทย จะทำให้ได้เปิดรับแรงบันดาลใจจากความคิดสร้างสรรค์และมุมมองที่หลากหลายของศิลปินในยุคปัจจุบัน ซึ่งสะท้อนภาพสังคมและวัฒนธรรมที่กำลังเคลื่อนไหวและเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

4. พิพิธภัณฑ์บ้านจิม ทอมป์สัน

พิพิธภัณฑ์บ้านจิม ทอมป์สัน นำเสนอเสน่ห์ของสถาปัตยกรรมไทยโบราณและเรื่องราวชีวิตอันน่าทึ่งของ เจมส์ แฮร์ริสัน วิลสัน ทอมป์สัน หรือ “จิม ทอมป์สัน” ราชาไหมไทยชาวอเมริกัน ที่นี่คือกลุ่มเรือนไทยไม้สักอายุกว่า 200 ปี ที่ถูกรวบรวมมาจากหลายพื้นที่และนำมาประกอบขึ้นใหม่ท่ามกลางสวนสวยใจกลางกรุงเทพฯ

ภายในจัดแสดงคอลเลกชันศิลปวัตถุและโบราณวัตถุจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่จิม ทอมป์สัน ได้รวบรวมไว้ตลอดชีวิต การเข้าชมที่นี่จะต้องมีมัคคุเทศก์นำชมเป็นกลุ่ม ซึ่งจะช่วยให้เข้าใจเรื่องราวเบื้องหลังของวัตถุแต่ละชิ้นและประวัติความเป็นมาของบ้านได้อย่างลึกซึ้ง การมาเยือนในวันพิพิธภัณฑ์ไทยเป็นโอกาสที่จะได้สัมผัสกับความงามของศิลปะไทยที่ผสมผสานกับเรื่องราวส่วนบุคคลที่น่าติดตาม

5. พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่: ประตูสู่ประวัติศาสตร์ล้านนา

สำหรับผู้ที่พำนักหรือเดินทางไปภาคเหนือ การเยี่ยมชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่ เป็นสิ่งที่ไม่ควรพลาด ที่นี่คือศูนย์กลางการเรียนรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของอาณาจักรล้านนาและภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย นิทรรศการครอบคลุมตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ การตั้งถิ่นฐานของกลุ่มชนต่างๆ พัฒนาการของอาณาจักรล้านนา จนถึงความสัมพันธ์กับสยามและประเทศเพื่อนบ้าน

ไฮไลท์สำคัญคือการจัดแสดงศิลปวัตถุและโบราณวัตถุที่เกี่ยวข้องกับพุทธศาสนานิกายเถรวาทแบบล้านนา เช่น พระพุทธรูปสกุลช่างเชียงแสน และเครื่องถ้วยสันกำแพง การมาเยือนที่นี่ในวันพิพิธภัณฑ์ไทย จะช่วยเปิดโลกทัศน์ให้เข้าใจความหลากหลายทางวัฒนธรรมของประเทศไทย และเห็นถึงความรุ่งเรืองของอารยธรรมล้านนาในอดีต

การเตรียมตัวเที่ยวพิพิธภัณฑ์ในวันพิเศษ

เพื่อให้การเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ในวันที่ 19 กันยายน เป็นไปอย่างราบรื่นและได้รับประโยชน์สูงสุด การเตรียมตัวล่วงหน้าเป็นสิ่งสำคัญ เนื่องจากในวันพิเศษเช่นนี้อาจมีผู้คนจำนวนมากและมีกิจกรรมที่แตกต่างไปจากวันปกติ

• ตรวจสอบข้อมูลล่วงหน้า: พิพิธภัณฑ์แต่ละแห่งอาจมีประกาศเกี่ยวกับเวลาเปิด-ปิดพิเศษ การยกเว้นค่าเข้าชม หรือตารางกิจกรรมเฉพาะสำหรับวันพิพิธภัณฑ์ไทย ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากเว็บไซต์หรือโซเชียลมีเดียของพิพิธภัณฑ์นั้นๆ ก่อนออกเดินทาง
• วางแผนการเดินทาง: พิพิธภัณฑ์ที่ตั้งอยู่ใจกลางเมืองอาจหาที่จอดรถได้ยาก การใช้บริการขนส่งสาธารณะ เช่น รถไฟฟ้า BTS, MRT หรือรถโดยสารประจำทาง อาจเป็นทางเลือกที่สะดวกกว่า
• แต่งกายให้เหมาะสม: พิพิธภัณฑ์บางแห่ง โดยเฉพาะที่อยู่ในเขตพระราชฐานหรือวัด เช่น พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร อาจมีข้อกำหนดเรื่องการแต่งกายที่สุภาพเรียบร้อย ควรเตรียมเสื้อผ้าที่คลุมไหล่และกางเกงหรือกระโปรงที่ยาวคลุมเข่า
• เผื่อเวลาให้เพียงพอ: แต่ละพิพิธภัณฑ์มีขนาดและจำนวนนิทรรศการที่แตกต่างกัน ควรวางแผนและเผื่อเวลาในการเดินชมแต่ละแห่งอย่างน้อย 2-3 ชั่วโมง เพื่อให้สามารถซึมซับข้อมูลและเพลิดเพลินกับสิ่งที่จัดแสดงได้อย่างเต็มที่

บทบาทของพิพิธภัณฑ์ในสังคมยุคใหม่

วันพิพิธภัณฑ์ไทยยังเป็นโอกาสให้ได้ทบทวนถึงบทบาทของพิพิธภัณฑ์ที่เปลี่ยนแปลงไปในสังคมปัจจุบัน พิพิธภัณฑ์ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่สำหรับเก็บรักษา “ของเก่า” อีกต่อไป แต่ได้พัฒนาไปสู่การเป็น “สถาบันการเรียนรู้ตลอดชีวิต” ที่มีชีวิตชีวาและมีส่วนร่วมกับชุมชนมากขึ้น

พิพิธภัณฑ์ยุคใหม่ทำหน้าที่เป็นพื้นที่กลางสำหรับการเสวนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็น เป็นแหล่งสร้างแรงบันดาลใจทางความคิดสร้างสรรค์ และเป็นเครื่องมือสำคัญในการส่งเสริมความเข้าใจอันดีระหว่างผู้คนที่มีความแตกต่างทางวัฒนธรรม การนำเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาประยุกต์ใช้ในการจัดแสดง เช่น ระบบ VR (Virtual Reality) หรือ AR (Augmented Reality) ทำให้การเรียนรู้ประวัติศาสตร์เป็นเรื่องที่น่าตื่นเต้นและเข้าถึงได้ง่ายขึ้น การจัดกิจกรรมสำหรับครอบครัวและเด็กๆ ยังช่วยปลูกฝังนิสัยรักการเรียนรู้และสร้างความผูกพันกับมรดกของชาติได้ตั้งแต่วัยเยาว์

สรุป: เปิดประสบการณ์ใหม่ในวันพิพิธภัณฑ์ไทย

19 ก.ย. วันพิพิธภัณฑ์ไทย เป็นมากกว่าวันสำคัญทางประวัติศาสตร์ แต่เป็นวันแห่งการเปิดประตูสู่โลกแห่งความรู้ ความงดงาม และแรงบันดาลใจ การเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ในวันนี้ไม่เพียงแต่จะได้รับสิทธิประโยชน์พิเศษต่างๆ แต่ยังเป็นการสนับสนุนให้สถาบันทางวัฒนธรรมเหล่านี้สามารถทำหน้าที่อนุรักษ์และเผยแพร่มรดกของชาติสืบต่อไปได้อย่างยั่งยืน

ไม่ว่าจะเป็นการย้อนรอยประวัติศาสตร์ชาติไทย ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร, การค้นหาความเป็นไทยในมุมมองใหม่ที่มิวเซียมสยาม, หรือการเสพงานศิลป์ที่หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร ขอเชิญชวนให้ทุกคนใช้โอกาสในวันพิพิธภัณฑ์ไทยปีนี้ ออกไปสำรวจ ค้นพบ และสร้างความทรงจำอันน่าประทับใจกับเรื่องราวและมรดกทางวัฒนธรรมที่รอให้ไปสัมผัสด้วยตนเอง