AI ‘ห่วงใย’ แจ้งเตือนก่อนผู้สูงวัยล้ม ไม่ใช้กล้อง

เทคโนโลยี AI ‘ห่วงใย’ แจ้งเตือนก่อนผู้สูงวัยล้ม ไม่ใช้กล้อง คือนวัตกรรมที่ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อตอบโจทย์การดูแลผู้สูงอายุในสังคมปัจจุบัน โดยเฉพาะผู้ที่ต้องอาศัยอยู่ตามลำพัง ระบบนี้ใช้เซ็นเซอร์อัจฉริยะในการเรียนรู้และติดตามรูปแบบการเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน เพื่อตรวจจับสัญญาณความผิดปกติที่อาจนำไปสู่การล้มหรือเหตุฉุกเฉินอื่นๆ โดยให้ความสำคัญสูงสุดกับความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้งาน เนื่องจากไม่มีการบันทึกภาพเหมือนกล้องวงจรปิด แต่สามารถส่งการแจ้งเตือนไปยังบุตรหลานหรือผู้ดูแลได้ทันทีเมื่อตรวจพบความเสี่ยง

ความสำคัญของเทคโนโลยีในการดูแลผู้สูงวัย

สังคมโลกกำลังเข้าสู่ภาวะสังคมผู้สูงวัย (Aging Society) อย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งหมายถึงจำนวนประชากรผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ส่งผลให้ความต้องการด้านการดูแลสุขภาพและความปลอดภัยมีมากขึ้นตามไปด้วย หนึ่งในปัญหาสำคัญที่พบบ่อยและก่อให้เกิดผลกระทบรุนแรงคือ “การล้ม” ในผู้สูงอายุ ซึ่งไม่เพียงแต่ทำให้เกิดการบาดเจ็บทางร่างกาย เช่น กระดูกหัก หรือการบาดเจ็บที่ศีรษะ แต่ยังส่งผลกระทบต่อสภาพจิตใจ ทำให้ผู้สูงอายุขาดความมั่นใจในการใช้ชีวิตประจำวันและอาจนำไปสู่ภาวะพึ่งพิงได้

โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่ผู้สูงอายุอาศัยอยู่เพียงลำพัง หากเกิดอุบัติเหตุล้มและไม่ได้รับความช่วยเหลืออย่างทันท่วงที อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายถึงชีวิตได้ ด้วยเหตุนี้ เทคโนโลยีจึงเข้ามามีบทบาทสำคัญในการเป็นเครื่องมือช่วยดูแลและเฝ้าระวัง เพื่อให้บุตรหลานหรือผู้ดูแลสามารถให้ความช่วยเหลือได้อย่างรวดเร็ว ระบบแจ้งเตือนอัจฉริยะจึงถูกพัฒนาขึ้นเพื่อลดช่องว่างและสร้างความอุ่นใจให้กับทุกฝ่าย

AI ‘ห่วงใย’ คืออะไร และทำงานอย่างไร

ระบบ AI ‘ห่วงใย’ เป็นเทคโนโลยีที่ออกแบบมาเพื่อการดูแลผู้สูงอายุจากระยะไกลโดยเฉพาะ โดยมีเป้าหมายหลักในการตรวจจับและแจ้งเตือนความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการเคลื่อนไหวที่ผิดปกติ โดยไม่ละเมิดความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้งาน หัวใจสำคัญของระบบนี้ไม่ใช่กล้องวิดีโอ แต่เป็นชุดเซ็นเซอร์อัจฉริยะที่ทำงานร่วมกับปัญญาประดิษฐ์ (AI)

หัวใจหลักคือเซ็นเซอร์ Gunther IMU

เทคโนโลยีเบื้องหลังระบบนี้คือเซ็นเซอร์ที่เรียกว่า Gunther IMU (Inertial Measurement Unit) ซึ่งพัฒนาโดยทีมวิจัยจากศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (MTEC) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เซ็นเซอร์นี้เป็นอุปกรณ์ขนาดเล็กที่ผู้สูงอายุสามารถสวมใส่ติดตัวได้ มีหน้าที่ตรวจจับการเคลื่อนไหวในแกนต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการเดิน การนั่ง การยืน หรือการเปลี่ยนแปลงท่าทางอย่างรวดเร็ว ข้อมูลที่ได้จากเซ็นเซอร์จะถูกส่งไปวิเคราะห์โดย AI เพื่อประเมินความเสี่ยง

การเรียนรู้พฤติกรรมเพื่อการแจ้งเตือนที่แม่นยำ

ความชาญฉลาดของระบบนี้อยู่ที่ความสามารถในการเรียนรู้ (Machine Learning) ในช่วงแรกของการใช้งาน ระบบ AI จะทำการเรียนรู้และสร้างรูปแบบกิจวัตรประจำวันที่เป็นปกติของผู้ใช้งานแต่ละคน เช่น รูปแบบการเดิน ความเร็วในการเคลื่อนไหว หรือลักษณะการลุก-นั่ง เมื่อ AI มีข้อมูลพื้นฐานที่เพียงพอแล้ว จะสามารถเปรียบเทียบและตรวจจับความผิดปกติที่เกิดขึ้นได้ เช่น การเซ การเคลื่อนไหวช้ากว่าปกติ หรือการล้มลงอย่างกะทันหัน เมื่อตรวจพบสัญญาณที่บ่งชี้ถึงความเสี่ยงหรือเหตุการณ์ฉุกเฉิน ระบบจะส่งการแจ้งเตือนไปยังแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟนของผู้ดูแลหรือบุตรหลานทันที ทำให้สามารถเข้าตรวจสอบและให้ความช่วยเหลือได้อย่างรวดเร็ว

จุดเด่นที่แตกต่าง: ความปลอดภัยที่เคารพความเป็นส่วนตัว

แม้ว่าการใช้กล้องวงจรปิดจะเป็นวิธีหนึ่งในการเฝ้าระวังผู้สูงอายุ แต่ก็มักมาพร้อมกับข้อกังวลเรื่องความเป็นส่วนตัว ผู้สูงอายุหลายท่านอาจรู้สึกอึดอัดเหมือนถูกจับตามองตลอดเวลา ซึ่งส่งผลต่อสุขภาพจิตและความสัมพันธ์ในครอบครัว นวัตกรรม AI ‘ห่วงใย’ จึงถูกออกแบบมาเพื่อแก้ไขปัญหานี้โดยตรง

การใช้เซ็นเซอร์ตรวจจับการเคลื่อนไหวแทนการใช้กล้อง ถือเป็นทางออกที่สร้างสมดุลระหว่างความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัวได้อย่างลงตัว ช่วยให้ผู้สูงอายุรู้สึกสบายใจและเป็นอิสระในการใช้ชีวิตภายในบ้านของตนเอง

ลดความกังวลจากการสอดส่อง

เนื่องจากระบบทำงานโดยอาศัยข้อมูลจากการเคลื่อนไหวเพียงอย่างเดียว จึงไม่มีการบันทึกภาพหรือเสียงใดๆ ทั้งสิ้น ข้อมูลที่ถูกส่งไปวิเคราะห์เป็นเพียงข้อมูลตัวเลขจากเซ็นเซอร์ ทำให้ผู้สูงอายุไม่ต้องกังวลว่าจะมีใครเห็นภาพในอิริยาบถส่วนตัว เช่น ขณะเข้าห้องน้ำหรือเปลี่ยนเสื้อผ้า สิ่งนี้ช่วยรักษาศักดิ์ศรีและความเป็นส่วนตัวของผู้สูงอายุไว้ได้อย่างเต็มที่

การป้องกันเชิงรุกก่อนเกิดเหตุ

นอกจากการแจ้งเตือนเมื่อเกิดการล้มแล้ว ความสามารถของ AI ในการวิเคราะห์รูปแบบการเคลื่อนไหวที่ผิดปกติยังเป็นการป้องกันเชิงรุกอีกด้วย ตัวอย่างเช่น หากระบบตรวจพบว่าผู้สูงอายุเริ่มมีอาการเดินเซบ่อยขึ้น หรือใช้เวลาในการลุกยืนนานกว่าปกติ AI อาจส่งสัญญาณเตือนล่วงหน้าให้ผู้ดูแลทราบถึงความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น เพื่อที่จะได้เข้าไปดูแลหรือปรึกษาแพทย์ก่อนที่จะเกิดอุบัติเหตุรุนแรง

ประโยชน์ของการประยุกต์ใช้ AI ดูแลผู้สูงอายุ

การนำเทคโนโลยี AI ที่ไม่ใช้กล้องมาประยุกต์ใช้ในการดูแลผู้สูงอายุนั้นก่อให้เกิดประโยชน์ในหลายมิติ ทั้งต่อตัวผู้สูงอายุเอง ผู้ดูแล และระบบสาธารณสุขโดยรวม

เสริมสร้างความมั่นใจให้ผู้สูงอายุ

เมื่อผู้สูงอายุทราบว่ามีระบบคอยเฝ้าระวังและพร้อมแจ้งเตือนในกรณีฉุกเฉิน จะช่วยให้พวกเขามีความมั่นใจในการเคลื่อนไหวและทำกิจกรรมต่างๆ ภายในบ้านมากขึ้น ลดความกลัวที่จะล้มและช่วยให้สามารถใช้ชีวิตได้อย่างอิสระและมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

ลดภาระและคลายความกังวลของผู้ดูแล

สำหรับบุตรหลานหรือผู้ดูแลที่ไม่ได้อาศัยอยู่ด้วยกัน ระบบนี้เปรียบเสมือนผู้ช่วยที่คอยดูแลคนที่รักตลอดเวลา ช่วยคลายความกังวลใจและลดความจำเป็นที่จะต้องโทรศัพท์ตรวจสอบบ่อยๆ หรือเดินทางไปมาเพื่อดูความเรียบร้อย ทำให้สามารถใช้ชีวิตและทำงานของตนเองได้อย่างเต็มที่ โดยยังคงเชื่อมต่อและรับรู้ความปลอดภัยของบุคคลอันเป็นที่รักได้

เพิ่มโอกาสรอดชีวิตและลดภาวะแทรกซ้อน

ในทางการแพทย์ ช่วงเวลาหลังเกิดอุบัติเหตุถือเป็น “นาทีทอง” (Golden Hour) การที่ระบบสามารถแจ้งเตือนได้ทันทีที่เกิดการล้ม ช่วยให้การช่วยเหลือทางการแพทย์ เช่น การเรียกรถพยาบาล สามารถทำได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการเพิ่มโอกาสรอดชีวิตและลดความรุนแรงของภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นจากการไม่ได้รับความช่วยเหลือเป็นเวลานาน

ข้อควรพิจารณาและข้อมูลทางเทคนิคเบื้องต้น

เช่นเดียวกับเทคโนโลยีอื่นๆ ระบบเซ็นเซอร์ AI ‘ห่วงใย’ ก็มีข้อมูลทางเทคนิคและข้อควรพิจารณาในการใช้งาน จากข้อมูลที่เปิดเผย เซ็นเซอร์ Gunther IMU สามารถใช้งานได้ต่อเนื่องประมาณ 6-8 ชั่วโมงต่อการชาร์จหนึ่งครั้ง ซึ่งเพียงพอสำหรับการติดตามกิจกรรมในช่วงกลางวัน หรือช่วงเวลาที่ผู้สูงอายุมักจะเคลื่อนไหวทำกิจกรรมต่างๆ มากที่สุด ผู้ใช้งานหรือผู้ดูแลจึงจำเป็นต้องวางแผนการชาร์จอุปกรณ์ให้สอดคล้องกับกิจวัตรประจำวัน เพื่อให้ระบบสามารถทำงานได้อย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพสูงสุด

นอกจากนี้ การทำงานของระบบต้องอาศัยการเชื่อมต่อกับแอปพลิเคชัน ซึ่งหมายความว่าทั้งผู้สูงอายุและผู้ดูแลจำเป็นต้องมีสมาร์ทโฟนและอินเทอร์เน็ตเพื่อรับการแจ้งเตือน อย่างไรก็ตาม การออกแบบที่เน้นความเรียบง่ายในการใช้งานเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้เทคโนโลยีนี้เข้าถึงได้ง่ายขึ้นสำหรับทุกกลุ่ม

อนาคตของเทคโนโลยีเพื่อสังคมผู้สูงวัย

เทคโนโลยี AI ‘ห่วงใย’ ที่แจ้งเตือนการล้มโดยไม่ใช้กล้อง ถือเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของทิศทางเทคโนโลยีสุขภาพ (Health Tech) ที่มุ่งเน้นการดูแลเชิงป้องกันและให้ความสำคัญกับความเป็นส่วนตัว นวัตกรรมลักษณะนี้ไม่เพียงแต่ช่วยแก้ปัญหาเฉพาะหน้า แต่ยังเป็นการวางรากฐานสำหรับระบบนิเวศการดูแลผู้สูงอายุในอนาคต ที่เทคโนโลยีจะเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการใช้ชีวิตอย่างไร้รอยต่อ

ในอนาคต ระบบดังกล่าวอาจถูกพัฒนาให้มีความสามารถมากขึ้น เช่น การตรวจจับสัญญาณชีพ การวิเคราะห์รูปแบบการนอน หรือการแจ้งเตือนเรื่องการรับประทานยา ซึ่งจะทำให้การดูแลผู้สูงอายุจากระยะไกลมีความครอบคลุมและสมบูรณ์แบบยิ่งขึ้น การลงทุนและการสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อผู้สูงอายุจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อเตรียมความพร้อมและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชากรในสังคมที่กำลังก้าวเข้าสู่ยุคของผู้สูงวัยอย่างเต็มตัว