เนื้อจากอากาศ? นวัตกรรมอาหาร Plant-Based แห่งอนาคต

เนื้อจากอากาศ? นวัตกรรมอาหาร Plant-Based แห่งอนาคต คือเทคโนโลยีล้ำสมัยที่กำลังจะปฏิวัติวงการอาหารและความยั่งยืน โดยเป็นการสร้างโปรตีนคุณภาพสูงจากองค์ประกอบพื้นฐานในอากาศ เช่น คาร์บอนไดออกไซด์ ออกซิเจน และไนโตรเจน ผ่านกระบวนการทางชีวภาพที่ใช้จุลินทรีย์ชนิดพิเศษ เทคโนโลยีนี้ถือเป็นก้าวสำคัญที่อาจนำไปสู่การสร้าง เนื้อทางเลือก ที่ไม่เพียงแต่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังช่วยเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารให้กับประชากรโลกในอนาคตอีกด้วย แนวคิดนี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป แต่เป็นหนึ่งในเทรนด์ Food Tech 2026 ที่น่าจับตามองอย่างยิ่ง

สรุปประเด็นสำคัญของโปรตีนจากอากาศ

• นวัตกรรมที่ไม่พึ่งพาการเกษตร: Air Protein คือเทคโนโลยีการผลิตโปรตีนโดยใช้จุลินทรีย์เปลี่ยนก๊าซในอากาศให้เป็นสารอาหารโดยตรง ไม่ต้องใช้ที่ดินเพื่อการเพาะปลูกหรือเลี้ยงสัตว์
• กระบวนการผลิตที่รวดเร็วและยั่งยืน: สามารถผลิตโปรตีนได้ภายในเวลาไม่กี่วัน ซึ่งเร็วกว่าการเกษตรแบบดั้งเดิมที่ใช้เวลาหลายเดือนหรือหลายปี ทั้งยังลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและการใช้น้ำได้อย่างมหาศาล
• คุณค่าทางโภชนาการสูง: โปรตีนที่ได้มีกรดอะมิโนจำเป็นครบถ้วนเทียบเท่าโปรตีนจากสัตว์ และสามารถนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์อาหารได้หลากหลาย เช่น เนื้อเบอร์เกอร์ ไส้กรอก หรืออาหารเสริมโปรตีน
• รากฐานจากเทคโนโลยีอวกาศ: แนวคิดนี้มีต้นกำเนิดมาจากการวิจัยของ NASA ที่ต้องการหาวิธีผลิตอาหารให้นักบินอวกาศในภารกิจระยะยาว สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพและความน่าเชื่อถือของเทคโนโลยี

ทำความรู้จัก Air Protein: โปรตีนจากอากาศคืออะไร?

ในยุคที่ความยั่งยืนและความมั่นคงทางอาหารกลายเป็นวาระสำคัญของโลก การมองหาแหล่งโปรตีนใหม่ๆ ที่มีประสิทธิภาพและส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุดจึงเป็นสิ่งจำเป็น โปรตีนจากอากาศ หรือ Air Protein ได้กลายเป็นหนึ่งในคำตอบที่น่าสนใจที่สุด โดยนำเสนอแนวทางการผลิตอาหารที่แตกต่างไปจากเดิมอย่างสิ้นเชิง

นิยามและความหมายของ Air Protein

Air Protein คือเทคโนโลยีการผลิตโปรตีนโดยอาศัยจุลินทรีย์กลุ่มพิเศษที่เรียกว่า ไฮโดรเจโนโทรฟ (Hydrogenotrophs) ซึ่งมีความสามารถในการเปลี่ยนก๊าซต่างๆ ที่มีอยู่ในอากาศ โดยเฉพาะคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ให้กลายเป็นกรดอะมิโนและโปรตีนคุณภาพสูง กระบวนการนี้เกิดขึ้นในถังปฏิกรณ์ชีวภาพ (Bioreactor) ซึ่งมีสภาวะแวดล้อมที่ควบคุมได้อย่างแม่นยำ คล้ายคลึงกับการหมักเบียร์หรือโยเกิร์ต แต่แทนที่จะใช้น้ำตาลหรือนมเป็นวัตถุดิบ กระบวนการนี้กลับใช้ “อากาศ” เป็นแหล่งอาหารหลักให้กับจุลินทรีย์

ผลลัพธ์ที่ได้คือ “แป้งโปรตีน” (Protein Flour) ที่มีความเข้มข้นของโปรตีนสูง อุดมไปด้วยกรดอะมิโนที่จำเป็นต่อร่างกาย ปราศจากไขมันและคาร์โบไฮเดรตในปริมาณที่น้อยมาก แป้งโปรตีนนี้สามารถนำไปใช้เป็นวัตถุดิบในการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์อาหารได้หลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่เนื้อสัตว์ทางเลือก ไปจนถึงพาสต้าและอาหารเสริมโปรตีน นับเป็นนวัตกรรมที่อาจพลิกโฉมหน้าอุตสาหกรรมอาหารไปสู่สิ่งที่เรียกว่า Plant-Based 2.0 ซึ่งเป็นขั้นกว่าของการผลิตอาหารจากพืชแบบดั้งเดิม

จุดกำเนิดจาก NASA สู่การปฏิวัติวงการอาหาร

แนวคิดการสร้างอาหารจากอากาศไม่ได้เกิดขึ้นจากจินตนาการ แต่มีรากฐานมาจากการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ที่จริงจัง โดยมีต้นกำเนิดจากองค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติ หรือ NASA ในช่วงทศวรรษ 1960 นักวิทยาศาสตร์ของ NASA ได้ทำการศึกษาเพื่อหาวิธีการผลิตอาหารอย่างยั่งยืนสำหรับนักบินอวกาศในภารกิจสำรวจอวกาศระยะยาว เช่น การเดินทางไปยังดาวอังคาร ซึ่งการขนส่งอาหารจากโลกไปในปริมาณมากนั้นไม่สามารถทำได้

จากการวิจัยดังกล่าว พวกเขาได้ค้นพบจุลินทรีย์กลุ่ม Hydrogenotrophs ที่สามารถใช้คาร์บอนไดออกไซด์ที่นักบินอวกาศหายใจออกมา มาเปลี่ยนเป็นสารอาหารได้ ซึ่งเป็นแนวคิดที่สมบูรณ์แบบสำหรับการสร้างระบบนิเวศแบบปิดในยานอวกาศ

แม้ว่าในยุคนั้นเทคโนโลยีจะยังไม่ก้าวหน้าพอที่จะนำมาใช้ในเชิงพาณิชย์ แต่แนวคิดดังกล่าวได้ถูกนำมาปัดฝุ่นและพัฒนาต่อยอดโดยสตาร์ทอัพด้าน Food Tech ในปัจจุบัน โดยมีเป้าหมายเพื่อแก้ปัญหาบนโลกแทน นั่นคือการสร้างแหล่งโปรตีนที่ยั่งยืนเพื่อเลี้ยงดูประชากรโลกที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยไม่ต้องพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติที่ร่อยหรอลงทุกวัน

เบื้องหลังกระบวนการผลิตเนื้อจากอากาศ

กระบวนการผลิต โปรตีนจากอากาศ อาจฟังดูซับซ้อน แต่หลักการพื้นฐานนั้นคล้ายคลึงกับกระบวนการหมักที่มนุษย์คุ้นเคยกันมานานหลายศตวรรษ แต่ถูกนำมาปรับใช้กับเทคโนโลยีสมัยใหม่เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด โดยสามารถสรุปขั้นตอนหลักๆ ได้ดังนี้

1. การเพาะเลี้ยงจุลินทรีย์: เริ่มต้นจากการนำจุลินทรีย์ Hydrogenotrophs มาเพาะเลี้ยงในถังปฏิกรณ์ชีวภาพ (Bioreactor) ที่บรรจุน้ำและสารอาหารที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโต
2. การป้อนก๊าซ: จากนั้นจะมีการป้อนส่วนผสมของก๊าซต่างๆ เข้าไปในถัง ซึ่งประกอบด้วยคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ออกซิเจน (O2) และไนโตรเจน (N2) ซึ่งเป็นองค์ประกอบหลักของอากาศ
3. กระบวนการหมัก: ภายในถังหมัก จุลินทรีย์จะใช้พลังงาน (ซึ่งอาจมาจากไฟฟ้าที่ผลิตจากแหล่งพลังงานหมุนเวียน) ในการทำปฏิกิริยาเปลี่ยนก๊าซเหล่านี้ให้กลายเป็นมวลชีวภาพ (Biomass) ซึ่งอุดมไปด้วยโปรตีน กระบวนการนี้เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยจุลินทรีย์สามารถเพิ่มจำนวนเป็นสองเท่าได้ในเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมง
4. การเก็บเกี่ยวและแปรรูป: เมื่อจุลินทรีย์เติบโตเต็มที่แล้ว จะถูกนำออกจากถังหมักและผ่านกระบวนการทำให้แห้ง เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์สุดท้ายคือ “แป้งโปรตีน” ที่มีลักษณะเป็นผงละเอียด สีขาวนวล และมีรสชาติที่เป็นกลาง
5. การสร้างผลิตภัณฑ์อาหาร: แป้งโปรตีนที่ได้จะถูกนำไปผสมกับน้ำ ไขมันจากพืช และสารปรุงแต่งรสชาติจากธรรมชาติ เพื่อสร้างเนื้อสัมผัสและรสชาติที่ใกล้เคียงกับเนื้อสัตว์จริง จากนั้นจึงนำไปขึ้นรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ เช่น เนื้อบดสำหรับทำเบอร์เกอร์ เนื้อไก่ชิ้น หรือแม้กระทั่งสเต็ก

จุดเด่นที่สำคัญที่สุดของกระบวนการนี้คือความเร็วและประสิทธิภาพ การผลิตโปรตีนจากอากาศใช้เวลาเพียงไม่กี่วัน ในขณะที่การปลูกถั่วเหลืองอาจใช้เวลาหลายเดือน และการเลี้ยงวัวเพื่อผลิตเนื้ออาจใช้เวลานานนับปี นอกจากนี้ กระบวนการทั้งหมดยังเกิดขึ้นในระบบปิด ทำให้สามารถควบคุมคุณภาพและความสะอาดได้อย่างสมบูรณ์ และไม่ได้รับผลกระทบจากสภาพอากาศหรือฤดูกาลเหมือนการเกษตรแบบดั้งเดิม

ข้อดีของ Air Protein ที่อาจเปลี่ยนโลก

นวัตกรรมอาหาร ชนิดนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่ทางเลือกใหม่สำหรับผู้บริโภค แต่ยังมีศักยภาพในการแก้ไขปัญหาระดับโลกหลายประการ ด้วยข้อดีที่ครอบคลุมทั้งในมิติของสิ่งแวดล้อม โภชนาการ และความมั่นคงทางเศรษฐกิจ

ความยั่งยืนและผลกระทบเชิงบวกต่อสิ่งแวดล้อม

อุตสาหกรรมปศุสัตว์เป็นหนึ่งในแหล่งกำเนิดก๊าซเรือนกระจกที่สำคัญ และต้องใช้ทรัพยากรที่ดินและน้ำจำนวนมหาศาล Air Protein เข้ามาตอบโจทย์ปัญหานี้โดยตรง:

• ลดการใช้ที่ดิน: การผลิตโปรตีนจากอากาศสามารถทำได้ในแนวตั้ง (Vertical Farming) ภายในอาคาร จึงใช้พื้นที่น้อยกว่าการทำฟาร์มปศุสัตว์หรือการปลูกพืชเพื่อผลิตโปรตีนแบบดั้งเดิมถึงหลายพันเท่า
• ประหยัดน้ำ: กระบวนการผลิตในระบบปิดใช้น้ำน้อยกว่าการผลิตเนื้อวัวถึงหลายพันเท่าเช่นกัน เนื่องจากน้ำส่วนใหญ่จะถูกหมุนเวียนกลับมาใช้ในระบบ
• ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก: กระบวนการนี้ไม่ก่อให้เกิดก๊าซมีเทนจากการเลี้ยงสัตว์ และยังสามารถใช้คาร์บอนไดออกไซด์เป็นวัตถุดิบ ซึ่งอาจมีส่วนช่วยในการลดปริมาณ CO2 ในบรรยากาศได้ในอนาคต
• ไม่เบียดเบียนสัตว์: เป็นการผลิตโปรตีนที่ปราศจากการทารุณกรรมสัตว์ 100% ตอบโจทย์ผู้บริโภคที่ใส่ใจในประเด็นด้านจริยธรรม

คุณค่าทางโภชนาการและศักยภาพในการปรุงอาหาร

โปรตีนจากอากาศไม่ได้มีดีแค่เรื่องความยั่งยืน แต่ยังมีคุณสมบัติทางโภชนาการที่โดดเด่น โปรตีนที่ผลิตได้มีองค์ประกอบของกรดอะมิโนจำเป็นครบถ้วนทั้ง 9 ชนิด ซึ่งเป็นโปรตีนสมบูรณ์ (Complete Protein) เช่นเดียวกับที่พบในเนื้อสัตว์ ไข่ และนม นอกจากนี้ยังอุดมไปด้วยวิตามินและแร่ธาตุที่สำคัญ เช่น วิตามินบี ซึ่งมักจะขาดแคลนในอาหารมังสวิรัติ

ด้วยรสชาติที่เป็นกลางและเนื้อสัมผัสที่ปรับเปลี่ยนได้ง่าย ทำให้แป้งโปรตีนจากอากาศเป็นวัตถุดิบที่มีความยืดหยุ่นสูง สามารถนำไปพัฒนาเป็น “เนื้อจากอากาศ” ที่มีรสชาติและเนื้อสัมผัสใกล้เคียงกับเนื้อไก่ เนื้อหมู หรือเนื้อวัวได้อย่างน่าทึ่ง เปิดโอกาสให้เชฟและผู้ผลิตอาหารสามารถสร้างสรรค์เมนูใหม่ๆ ที่ทั้งอร่อย มีประโยชน์ และดีต่อโลก

ประสิทธิภาพและความมั่นคงทางอาหาร

ในอนาคตที่คาดว่าประชากรโลกจะเพิ่มขึ้นเป็นเกือบหนึ่งหมื่นล้านคนภายในปี 2050 การสร้างความมั่นคงทางอาหารถือเป็นความท้าทายอันดับต้นๆ Air Protein มีศักยภาพที่จะเป็นส่วนหนึ่งของคำตอบ เนื่องจากเป็นกระบวนการผลิตที่:

• ไม่ขึ้นกับสภาพภูมิอากาศ: สามารถตั้งโรงงานผลิตได้ทุกที่ในโลก โดยไม่ต้องกังวลเรื่องภัยแล้ง น้ำท่วม หรือสภาพอากาศที่แปรปรวน
• ผลิตได้ตลอดทั้งปี: สามารถเดินเครื่องผลิตได้ 24 ชั่วโมง 7 วันต่อสัปดาห์ ทำให้มีปริมาณผลผลิตที่สม่ำเสมอและคาดการณ์ได้
• ลดต้นทุนในระยะยาว: แม้ว่าการลงทุนตั้งต้นอาจสูง แต่เมื่อกระบวนการผลิตขยายขนาด (Scale up) ได้แล้ว คาดว่าต้นทุนต่อหน่วยจะลดลงอย่างมาก ทำให้โปรตีนมีราคาถูกและเข้าถึงได้ง่ายขึ้นสำหรับทุกคน

เปรียบเทียบ Air Protein กับนวัตกรรมอาหารแห่งอนาคตอื่น ๆ

Air Protein ไม่ใช่นวัตกรรมโปรตีนทางเลือกเพียงหนึ่งเดียวในตลาด แต่เป็นส่วนหนึ่งของคลื่นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในอุตสาหกรรมอาหาร เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น สามารถเปรียบเทียบเทคโนโลยีนี้กับนวัตกรรมอื่นๆ ที่น่าสนใจได้ดังนี้

เนื้อเพาะเลี้ยง (Cultivated Meat)

เนื้อเพาะเลี้ยง หรือที่เรียกว่า Lab-grown meat คือเนื้อสัตว์จริงที่ได้จากการนำเซลล์ต้นกำเนิดของสัตว์มาเพาะเลี้ยงในห้องปฏิบัติการให้เติบโตเป็นเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ ข้อดีคือได้เนื้อที่มีรสชาติและคุณสมบัติเหมือนเนื้อสัตว์ปกติทุกประการ โดยไม่ต้องฆ่าสัตว์ และยังช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ถึง 96% อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีนี้ยังเผชิญกับความท้าทายด้านกฎหมายความปลอดภัยอาหารที่ยังไม่ชัดเจนในหลายประเทศ รวมถึงต้นทุนการผลิตที่ยังสูงมาก

เนื้อจากพืชขั้นสูง (Advanced Plant-Based)

นี่คือการพัฒนาต่อยอดจากเนื้อ Plant-Based แบบดั้งเดิม โดยมีการใช้เทคโนโลยีขั้นสูง เช่น ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการวิเคราะห์และเลียนแบบรสชาติ กลิ่น และเนื้อสัมผัสของเนื้อสัตว์ให้สมจริงยิ่งขึ้น รวมถึงการใช้เทคโนโลยีการพิมพ์ 3 มิติ (3D Printing Food) เพื่อสร้างโครงสร้างของเนื้อที่มีชั้นไขมันแทรกเหมือนสเต็กจริง ซึ่งช่วยยกระดับประสบการณ์การบริโภคและลดเศษอาหารที่เกิดจากการตัดแต่ง

ตัวอย่างนวัตกรรมโปรตีนทางเลือกอื่น ๆ ในตลาด

นอกเหนือจากนี้ ยังมีสตาร์ทอัพอีกมากมายที่กำลังพัฒนานวัตกรรมโปรตีนทางเลือกในรูปแบบต่างๆ เช่น Finless Foods ที่ผลิตปลาทูน่าจากพืชและจากการเพาะเลี้ยงเซลล์ หรือ Fy Protein ซึ่งเป็นโปรตีนที่ได้จากเชื้อราที่ค้นพบในน้ำพุร้อนของอุทยานแห่งชาติเยลโลว์สโตน สามารถนำไปทำผลิตภัณฑ์ได้หลากหลายตั้งแต่นักเก็ตไปจนถึงครีมชีส การเกิดขึ้นของเทคโนโลยีเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าอนาคตของอาหารกำลังมุ่งไปสู่ความหลากหลายและยั่งยืนมากขึ้น

สถานะและแนวโน้มของโปรตีนจากอากาศในอนาคตอันใกล้

เทคโนโลยีโปรตีนจากอากาศเริ่มกลายเป็นกระแสและได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางตั้งแต่ประมาณปี 2565 (2022) โดยมีบริษัทสตาร์ทอัพอย่าง Air Protein ในสหรัฐอเมริกาเป็นผู้นำและผู้บุกเบิกคนสำคัญ พวกเขาประสบความสำเร็จในการระดมทุนและกำลังอยู่ในขั้นตอนการขยายกำลังการผลิตเพื่อนำผลิตภัณฑ์ออกสู่ตลาดในวงกว้าง

การยอมรับในระดับโลกและโอกาสในประเทศไทย

ในระดับโลก กระแสความสนใจใน นวัตกรรมอาหาร และโปรตีนทางเลือกกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว โดยได้รับแรงหนุนจากความกังวลด้านสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และสวัสดิภาพสัตว์ ธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) ไปจนถึงบริษัทอาหารยักษ์ใหญ่ต่างเริ่มหันมาลงทุนและจับตาดูเทคโนโลยีนี้อย่างใกล้ชิด

สำหรับประเทศไทย ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ผลิตอาหารรายใหญ่ของโลก (Kitchen of the World) เทคโนโลยี Air Protein ถือเป็นโอกาสที่น่าสนใจในการยกระดับอุตสาหกรรมอาหารของประเทศให้ก้าวทันเทรนด์โลก การนำเทคโนโลยีนี้มาปรับใช้อาจช่วยเสริมสร้างความแข็งแกร่งด้านความมั่นคงทางอาหาร ลดการพึ่งพาการนำเข้าวัตถุดิบอาหารสัตว์ และสร้างผลิตภัณฑ์อาหารแห่งอนาคตเพื่อส่งออกไปยังตลาดโลกได้

ความท้าทายและก้าวต่อไปของ Food Tech

แม้ว่าศักยภาพของ Air Protein จะมีมหาศาล แต่ก็ยังมีความท้าทายที่ต้องเผชิญอยู่หลายประการ ประการแรกคือ การยอมรับของผู้บริโภค ซึ่งอาจยังมีความลังเลต่ออาหารที่ผลิตด้วยกระบวนการที่ไม่คุ้นเคย การสื่อสารและการให้ความรู้อย่างโปร่งใสจึงเป็นสิ่งสำคัญ ประการที่สองคือ การขยายขนาดการผลิต (Scalability) ให้มีต้นทุนที่สามารถแข่งขันกับโปรตีนแบบดั้งเดิมได้ ซึ่งต้องอาศัยการลงทุนและการพัฒนาทางวิศวกรรมต่อไป

ในขณะเดียวกัน เทคโนโลยีชีววิทยาสังเคราะห์ (Synthetic Biology หรือ SynBio) ก็กำลังเข้ามามีบทบาทสำคัญในการผลักดันวงการโปรตีนทางเลือกให้ก้าวหน้าไปอีกขั้น โดยเป็นการออกแบบและดัดแปลงจุลินทรีย์เพื่อให้สามารถผลิตโปรตีนหรือสารอาหารอื่นๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ซึ่งจะยิ่งช่วยเร่งให้การเปลี่ยนผ่านไปสู่ระบบอาหารที่ยั่งยืนเกิดขึ้นได้เร็วยิ่งขึ้น

บทสรุป: Air Protein คำตอบแห่งอนาคตเพื่อความมั่นคงทางอาหาร

เนื้อจากอากาศ? นวัตกรรมอาหาร Plant-Based แห่งอนาคต ไม่ใช่เพียงแค่แนวคิดทางวิทยาศาสตร์ที่น่าตื่นเต้น แต่เป็นเทคโนโลยีที่มีศักยภาพสูงในการเปลี่ยนแปลงวิธีที่มนุษย์ผลิตและบริโภคอาหารอย่างยั่งยืน ด้วยกระบวนการผลิตที่ไม่ต้องพึ่งพาที่ดิน ไม่ใช้น้ำปริมาณมหาศาล และไม่เบียดเบียนสัตว์ ทำให้ Air Protein กลายเป็นหนึ่งในความหวังสำคัญที่จะช่วยรับมือกับความท้าทายด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและความมั่นคงทางอาหารโลก

แม้จะยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นและมีโจทย์ที่ต้องแก้ไข แต่ด้วยการพัฒนาอย่างไม่หยุดยั้งของวงการ Food Tech ประกอบกับความตระหนักรู้ของผู้บริโภคที่เพิ่มขึ้น จึงมีความเป็นไปได้สูงว่าภายในปี 2026 และในทศวรรษหน้า เราจะได้เห็นผลิตภัณฑ์จากโปรตีนอากาศวางจำหน่ายอย่างแพร่หลาย และกลายเป็นส่วนหนึ่งของจานอาหารในชีวิตประจำวัน ซึ่งไม่เพียงแต่จะดีต่อสุขภาพของผู้คน แต่ยังดีต่อสุขภาพของโลกใบนี้อีกด้วย