ดอกเบี้ยบ้านพุ่ง! กนง. ขึ้นดอกเบี้ยอีกรอบ รับมือยังไงดี?

สถานการณ์ดอกเบี้ยบ้านพุ่ง! กนง. ขึ้นดอกเบี้ยอีกรอบ รับมือยังไงดี? กลายเป็นประเด็นสำคัญสำหรับผู้ที่มีภาระผ่อนชำระสินเชื่อที่อยู่อาศัย การปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายของคณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) ส่งผลกระทบโดยตรงต่ออัตราดอกเบี้ยเงินกู้ของสถาบันการเงิน โดยเฉพาะสินเชื่อบ้านที่ใช้อัตราดอกเบี้ยแบบลอยตัว (Floating Rate) ซึ่งทำให้ค่างวดรายเดือนปรับตัวสูงขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ บทความนี้จะวิเคราะห์ถึงผลกระทบและนำเสนอแนวทางการจัดการภาระทางการเงินที่เพิ่มขึ้นอย่างเป็นระบบ

• การปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายของ กนง. มีวัตถุประสงค์เพื่อควบคุมเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและชะลอภาวะเงินเฟ้อ ซึ่งส่งผลให้ต้นทุนทางการเงินของธนาคารพาณิชย์สูงขึ้น และนำไปสู่การปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยสินเชื่อบ้านในที่สุด
• ผู้กู้สินเชื่อบ้านที่ใช้อัตราดอกเบี้ยแบบลอยตัว (Floating Rate) หรือกำลังจะหมดช่วงอัตราดอกเบี้ยคงที่ (Fixed Rate) จะได้รับผลกระทบโดยตรงจากค่างวดที่เพิ่มสูงขึ้น
• กลยุทธ์การรับมือที่มีประสิทธิภาพประกอบด้วย การรีไฟแนนซ์ (Refinance) ไปยังสถาบันการเงินที่เสนออัตราดอกเบี้ยต่ำกว่า, การเจรจาขอปรับลดดอกเบี้ยกับธนาคารเดิม (Retention), และการปรับวินัยทางการเงินเพื่อเพิ่มสภาพคล่อง
• การวางแผนทางการเงินอย่างรอบคอบและการศึกษาข้อมูลอัตราดอกเบี้ยของแต่ละสถาบันการเงินอย่างละเอียด เป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจเลือกแนวทางที่เหมาะสมที่สุดสำหรับแต่ละบุคคล
• มาตรการช่วยเหลือจากภาครัฐ เช่น โครงการคลินิกแก้หนี้ สามารถเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการปรับโครงสร้างหนี้และบรรเทาภาระทางการเงินในระยะยาว

ภาพรวมสถานการณ์ดอกเบี้ยบ้านในปัจจุบัน

ในช่วงปี 2568 ทิศทางอัตราดอกเบี้ยสินเชื่อที่อยู่อาศัยในประเทศไทยมีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องมาจากการดำเนินนโยบายการเงินที่เข้มงวดของคณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) โดยมีมติปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายหลายครั้งเพื่อสกัดกั้นแรงกดดันจากภาวะเงินเฟ้อที่อยู่ในระดับสูง การตัดสินใจดังกล่าวส่งผลให้ต้นทุนการกู้ยืมของสถาบันการเงินเพิ่มขึ้น และจำเป็นต้องส่งผ่านต้นทุนนั้นมายังผู้บริโภคในรูปแบบของอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ที่สูงขึ้น

ข้อมูลล่าสุดในช่วงครึ่งหลังของปี 2568 พบว่า อัตราดอกเบี้ยสินเชื่อบ้านเฉลี่ยสำหรับสัญญา 3 ปีแรก อยู่ในกรอบประมาณ 2.89% ถึง 3.00% ต่อปี อย่างไรก็ตาม อัตราดอกเบี้ยดังกล่าวอาจมีความแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับโปรโมชัน คุณสมบัติของผู้กู้ และเงื่อนไขเฉพาะของแต่ละธนาคาร นอกจากนี้ อัตราดอกเบี้ยอ้างอิงที่สำคัญอย่าง MRR (Minimum Retail Rate) หรืออัตราดอกเบี้ยลูกค้ารายย่อยชั้นดี ได้ปรับตัวขึ้นมาอยู่ที่ระดับประมาณ 6.5450% ซึ่งตัวเลขนี้เป็นเครื่องชี้วัดที่ชัดเจนถึงต้นทุนสินเชื่อที่เพิ่มสูงขึ้น และเป็นอัตราที่ธนาคารจะนำมาใช้คำนวณดอกเบี้ยสำหรับสินเชื่อบ้านหลังจากหมดช่วงโปรโมชันอัตราดอกเบี้ยคงที่แล้ว

เหตุผลเบื้องหลังการตัดสินใจของ กนง.

การทำความเข้าใจเหตุผลที่ กนง. ตัดสินใจปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้เห็นภาพรวมของสภาวะเศรษฐกิจในปัจจุบัน เป้าหมายหลักของการดำเนินนโยบายการเงินในลักษณะนี้คือการรักษาเสถียรภาพทางเศรษฐกิจของประเทศ โดยเฉพาะการควบคุมอัตราเงินเฟ้อให้อยู่ในกรอบเป้าหมายที่กำหนดไว้

ภาวะเงินเฟ้อหมายถึงสภาวะที่ระดับราคาสินค้าและบริการโดยทั่วไปปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้มูลค่าของเงินลดลง หรืออำนาจซื้อของผู้บริโภคลดน้อยลง เมื่อเงินเฟ้อเร่งตัวสูงขึ้น ธนาคารกลางของประเทศต่างๆ รวมถึง กนง. ของไทย จะใช้เครื่องมือทางการเงินที่สำคัญที่สุด นั่นคือ “อัตราดอกเบี้ยนโยบาย” การปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายมีวัตถุประสงค์เพื่อชะลอความร้อนแรงของเศรษฐกิจ โดยทำให้ต้นทุนในการกู้ยืมสูงขึ้น ทั้งสำหรับภาคธุรกิจและภาคครัวเรือน เมื่อการกู้ยืมมีต้นทุนสูงขึ้น จะส่งผลให้การลงทุนและการบริโภคชะลอตัวลง ความต้องการสินค้าและบริการในระบบเศรษฐกิจโดยรวมจึงลดลง ซึ่งจะช่วยลดแรงกดดันต่อราคาสินค้าและทำให้เงินเฟ้อค่อยๆ ปรับตัวลดลงสู่ระดับที่เหมาะสม แม้ว่ามาตรการนี้อาจส่งผลกระทบต่อผู้ที่มีหนี้สินเดิม แต่ก็เป็นความจำเป็นเพื่อสร้างเสถียรภาพทางเศรษฐกิจในระยะยาว

กลยุทธ์การรับมือสำหรับผู้มีสินเชื่อบ้าน

เมื่อต้องเผชิญกับภาระดอกเบี้ยที่สูงขึ้น การเตรียมความพร้อมและวางแผนอย่างเป็นระบบเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่กำลังผ่อนชำระสินเชื่อบ้าน มีหลายกลยุทธ์ที่สามารถนำมาปรับใช้เพื่อบริหารจัดการภาระหนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนี้

การรีไฟแนนซ์ (Refinance): เครื่องมือลดภาระดอกเบี้ย

การรีไฟแนนซ์คือกระบวนการขอสินเชื่อก้อนใหม่จากสถาบันการเงินแห่งใหม่ เพื่อนำเงินไปชำระหนี้สินเชื่อเดิมที่มีอยู่กับสถาบันการเงินเก่า โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อเปลี่ยนไปใช้สัญญาเงินกู้ที่มีเงื่อนไขดีกว่าเดิม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการได้รับอัตราดอกเบี้ยที่ต่ำลง ในช่วงที่อัตราดอกเบี้ยโดยรวมปรับตัวสูงขึ้น การรีไฟแนนซ์จะยิ่งทวีความสำคัญ เนื่องจากช่วยลดภาระการจ่ายดอกเบี้ยในแต่ละเดือนลงได้อย่างชัดเจน ทำให้ค่างวดลดลง หรือหากผ่อนชำระด้วยค่างวดเท่าเดิม เงินส่วนใหญ่จะถูกนำไปตัดเงินต้นได้มากขึ้น ส่งผลให้หนี้หมดเร็วขึ้น

กระบวนการรีไฟแนนซ์ควรเริ่มต้นศึกษาและเตรียมการล่วงหน้าอย่างน้อย 3-6 เดือนก่อนที่สัญญาดอกเบี้ยคงที่เดิมจะสิ้นสุดลง เพื่อให้มีเวลาเพียงพอในการเปรียบเทียบข้อเสนอจากธนาคารต่างๆ เตรียมเอกสาร และดำเนินการทางธุรกรรมให้แล้วเสร็จทันเวลา

การเจรจาต่อรองกับสถาบันการเงินเดิม (Retention)

ก่อนที่จะตัดสินใจรีไฟแนนซ์ไปยังสถาบันการเงินอื่น อีกหนึ่งทางเลือกที่สะดวกและมีขั้นตอนน้อยกว่าคือการเจรจาขอปรับลดอัตราดอกเบี้ยกับสถาบันการเงินเดิม หรือที่เรียกว่า “Retention” ธนาคารส่วนใหญ่มักมีนโยบายรักษาลูกค้าเก่าที่มีประวัติการชำระหนี้ดี โดยอาจเสนออัตราดอกเบี้ยพิเศษที่ต่ำกว่าอัตราดอกเบี้ยลอยตัวตามปกติ แต่ก็อาจจะยังสูงกว่าข้อเสนอรีไฟแนนซ์จากธนาคารใหม่เล็กน้อย

ข้อดีของ Retention คือกระบวนการที่รวดเร็ว ไม่ต้องยื่นเอกสารใหม่ทั้งหมด และไม่มีค่าใช้จ่ายในการประเมินราคาหลักทรัพย์ใหม่ ผู้กู้ควรติดต่อธนาคารล่วงหน้าอย่างน้อย 1-2 เดือนก่อนครบรอบสัญญา เพื่อสอบถามถึงโปรโมชันสำหรับลูกค้าเก่าและเริ่มต้นกระบวนการเจรจา การมีข้อมูลข้อเสนอรีไฟแนนซ์จากธนาคารอื่นอยู่ในมือ จะช่วยเพิ่มอำนาจในการต่อรองได้เป็นอย่างดี

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมทางการเงินส่วนบุคคล

นอกจากการจัดการกับตัวสินเชื่อโดยตรงแล้ว การปรับปรุงวินัยทางการเงินส่วนบุคคลก็เป็นปัจจัยสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม การบริหารจัดการกระแสเงินสดอย่างมีประสิทธิภาพจะช่วยสร้างเกราะป้องกันผลกระทบจากดอกเบี้ยที่สูงขึ้นได้

การมีวินัยทางการเงินที่เข้มแข็งเป็นพื้นฐานสำคัญที่สุดในการรับมือกับความผันผวนทางเศรษฐกิจ การจัดทำงบประมาณรายรับ-รายจ่ายอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้เห็นภาพรวมทางการเงินและสามารถควบคุมค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แนวทางปฏิบัติที่สามารถทำได้ทันที ได้แก่:

• ควบคุมรายจ่าย: ทบทวนและตัดลดค่าใช้จ่ายฟุ่มเฟือยหรือไม่จำเป็น เช่น ค่าสมาชิกบริการต่างๆ ที่ไม่ได้ใช้, การรับประทานอาหารนอกบ้านบ่อยครั้ง เพื่อเพิ่มเงินออมในแต่ละเดือน
• หารายได้เสริม: พิจารณาช่องทางการสร้างรายได้เพิ่มเติมจากงานประจำ เพื่อเพิ่มสภาพคล่องทางการเงิน
• การชำระเงินต้นเพิ่ม (โปะบ้าน): นำเงินที่เหลือจากการควบคุมรายจ่ายหรือรายได้เสริม มาชำระหนี้เงินต้นบ้านเพิ่มเติมจากค่างวดปกติ การกระทำเช่นนี้แม้จะเป็นจำนวนเงินไม่มากในแต่ละเดือน แต่ในระยะยาวจะช่วยลดจำนวนดอกเบี้ยที่ต้องจ่ายทั้งหมดลงได้อย่างมหาศาล และทำให้ระยะเวลาการผ่อนสั้นลงอย่างมีนัยสำคัญ

การใช้ประโยชน์จากมาตรการช่วยเหลือของภาครัฐ

ในสถานการณ์ที่ประชาชนได้รับผลกระทบในวงกว้าง ภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมักจะมีมาตรการเข้ามาช่วยเหลือเพื่อบรรเทาภาระหนี้สิน โครงการหนึ่งที่น่าสนใจคือ “คลินิกแก้หนี้” ซึ่งเป็นโครงการที่ช่วยเป็นตัวกลางในการเจรจาปรับโครงสร้างหนี้ระหว่างลูกหนี้และสถาบันการเงินเจ้าหนี้ แม้ว่าโดยหลักแล้วโครงการนี้จะเน้นไปที่หนี้บัตรเครดิตและสินเชื่อส่วนบุคคล แต่ก็เป็นตัวอย่างของกลไกภาครัฐที่สามารถเข้ามาช่วยเหลือได้

สำหรับสินเชื่อบ้านโดยเฉพาะ ควรติดตามประกาศจากธนาคารของรัฐ เช่น ธนาคารอาคารสงเคราะห์ (ธอส.) หรือธนาคารออมสิน ซึ่งมักจะมีโครงการสินเชื่อพิเศษหรือมาตรการช่วยเหลือลูกหนี้ออกมาเป็นระยะ เช่น โครงการบ้านล้านหลัง ที่เสนออัตราดอกเบี้ยเฉลี่ย 3 ปีแรกที่ประมาณ 3.00% ซึ่งอาจเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับการรีไฟแนนซ์ นอกจากนี้ ควรติดตามนโยบายของรัฐบาลใหม่อย่างใกล้ชิด ซึ่งอาจมีการพิจารณามาตรการพักชำระหนี้หรือมาตรการช่วยเหลืออื่นๆ เพิ่มเติมในอนาคต

ตารางเปรียบเทียบแนวทางจัดการหนี้สินเชื่อบ้าน

เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจนยิ่งขึ้นในการตัดสินใจเลือกแนวทางจัดการกับภาระสินเชื่อบ้านที่เพิ่มขึ้น สามารถเปรียบเทียบข้อดีและข้อควรพิจารณาของแต่ละวิธีได้ดังตารางต่อไปนี้

คำแนะนำสำหรับผู้ที่กำลังวางแผนซื้อบ้าน

สำหรับผู้ที่กำลังอยู่ในช่วงวางแผนซื้อที่อยู่อาศัยในสภาวะที่อัตราดอกเบี้ยเป็นขาขึ้น การเตรียมตัวอย่างรอบคอบเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง การตัดสินใจที่ผิดพลาดในขั้นตอนนี้อาจส่งผลกระทบทางการเงินในระยะยาวได้

สิ่งแรกที่ควรทำคือการประเมินความสามารถในการผ่อนชำระของตนเองอย่างละเอียด โดยคำนวณจากรายได้ที่มั่นคงและหักลบค่าใช้จ่ายประจำทั้งหมด ควรมีภาระการผ่อนหนี้ทั้งหมดต่อเดือนไม่เกิน 40-50% ของรายได้ นอกจากนี้ ควรเตรียมเงินสำรองฉุกเฉินไว้อย่างน้อย 6 เท่าของค่าใช้จ่ายรายเดือน เพื่อรับมือกับเหตุการณ์ไม่คาดฝัน

ประการต่อมาคือการศึกษาและเปรียบเทียบข้อเสนอสินเชื่อจากสถาบันการเงินหลายแห่งอย่างละเอียด อย่าตัดสินใจเลือกเพียงเพราะคุ้นเคยกับธนาคารใดธนาคารหนึ่ง ควรพิจารณาทั้งอัตราดอกเบี้ยในช่วงโปรโมชัน (3 ปีแรก) และอัตราดอกเบี้ยหลังหมดโปรโมชัน (MRR-ลบ), ค่าธรรมเนียมต่างๆ, และเงื่อนไขของสัญญาอย่างครบถ้วน การเลือกสินเชื่อที่มีอัตราดอกเบี้ยคงที่ (Fixed Rate) ในช่วงระยะเวลานานขึ้น (เช่น 3-5 ปี) อาจเป็นทางเลือกที่ดีในสภาวะดอกเบี้ยขาขึ้น เพื่อช่วยล็อคต้นทุนทางการเงินและทำให้สามารถวางแผนการเงินได้ง่ายขึ้นในระยะแรก

บทสรุปและแนวทางการวางแผนระยะยาว

สถานการณ์ดอกเบี้ยบ้านพุ่งจากการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายของ กนง. เป็นความท้าทายที่ผู้มีภาระผ่อนสินเชื่อบ้านต้องเผชิญ อย่างไรก็ตาม วิกฤตการณ์นี้สามารถบริหารจัดการได้หากมีการวางแผนและดำเนินการอย่างเหมาะสม การทำความเข้าใจถึงสาเหตุและผลกระทบเป็นก้าวแรกที่สำคัญ ตามมาด้วยการเลือกใช้กลยุทธ์ที่สอดคล้องกับสถานะทางการเงินของตนเอง ไม่ว่าจะเป็นการรีไฟแนนซ์บ้าน, การเจรจาต่อรอง, หรือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้จ่าย

สิ่งสำคัญที่สุดคือการลงมือปฏิบัติอย่างทันท่วงที การเริ่มต้นศึกษาข้อมูลและติดต่อสถาบันการเงินตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้มีเวลาในการตัดสินใจและเลือกทางออกที่ดีที่สุด การมีวินัยทางการเงินที่เข้มแข็งและการติดตามข่าวสารทางเศรษฐกิจอย่างสม่ำเสมอ จะเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้สามารถผ่านพ้นช่วงเวลาที่ท้าทายนี้ไปได้ และสร้างความมั่นคงทางการเงินให้กับตนเองและครอบครัวในระยะยาว