Home » สรรพากรใช้ AI! ยื่นภาษีคริปโต 68 พลาดโดนย้อนหลัง

สรรพากรใช้ AI! ยื่นภาษีคริปโต 68 พลาดโดนย้อนหลัง

สารบัญ

การยื่นภาษีสำหรับสินทรัพย์ดิจิทัลกำลังจะเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง เมื่อมีรายงานว่าสรรพากรใช้ AI! ยื่นภาษีคริปโต 68 พลาดโดนย้อนหลัง ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนให้นักลงทุนและผู้มีรายได้จากคริปโทเคอร์เรนซีต้องเตรียมความพร้อมอย่างสูงสุด การนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เข้ามาใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลธุรกรรม ไม่เพียงแต่เพิ่มประสิทธิภาพในการจัดเก็บภาษี แต่ยังทำให้การตรวจสอบมีความแม่นยำและครอบคลุมมากขึ้น ลดโอกาสในการหลบเลี่ยงภาษีได้อย่างมีนัยสำคัญ

ประเด็นสำคัญที่นักลงทุนคริปโตต้องรู้

  • กรมสรรพากรนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้วิเคราะห์ข้อมูลธุรกรรมสินทรัพย์ดิจิทัลเพื่อเพิ่มความแม่นยำในการตรวจสอบภาษีสำหรับปี 2568
  • AI สามารถตรวจสอบข้อมูลย้อนหลังได้ ทำให้ผู้ที่เคยยื่นภาษีไม่ถูกต้องหรือไม่ครบถ้วนมีความเสี่ยงสูงที่จะถูกเรียกเก็บภาษีย้อนหลังพร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม
  • ผู้มีรายได้จากคริปโตทุกรูปแบบ ทั้งกำไรจากการเทรด, การขุด, Staking, และ NFT มีหน้าที่ต้องนำรายได้ดังกล่าวมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
  • ศูนย์ซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัล (Exchange) ที่อยู่ภายใต้การกำกับของ ก.ล.ต. มีหน้าที่ต้องส่งข้อมูลธุรกรรมของผู้ใช้งานให้แก่กรมสรรพากร
  • การเตรียมเอกสารและบันทึกประวัติการทำธุรกรรมอย่างละเอียดและครบถ้วนเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อใช้เป็นหลักฐานในการยื่นภาษีและป้องกันปัญหาในอนาคต

การปฏิวัติการจัดเก็บภาษีด้วย AI ของกรมสรรพากร

การที่สรรพากรใช้ AI! ยื่นภาษีคริปโต 68 พลาดโดนย้อนหลัง ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการกำกับดูแลสินทรัพย์ดิจิทัลในประเทศไทย กรมสรรพากรได้ตระหนักถึงความซับซ้อนและปริมาณธุรกรรมมหาศาลที่เกิดขึ้นในตลาดคริปโต ซึ่งการตรวจสอบด้วยวิธีการแบบดั้งเดิมอาจไม่ครอบคลุมและมีประสิทธิภาพเพียงพอ การนำ AI เข้ามาใช้จึงเป็นกลยุทธ์เชิงรุกเพื่อปิดช่องว่างและสร้างความเท่าเทียมในการจัดเก็บภาษี

ความเคลื่อนไหวนี้เกิดขึ้นหลังจากกรมสรรพากรได้ร่วมมือกับหน่วยงานชั้นนำด้านเทคโนโลยีและสถาบันการเงิน เช่น สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และธนาคารกรุงไทย เพื่อพัฒนาระบบ AI ที่มีความสามารถสูงในการประมวลผลและวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) โดยเป้าหมายหลักคือการสร้างระบบภาษีอัจฉริยะที่สามารถติดตามและตรวจสอบรายได้จากแหล่งต่างๆ ได้อย่างอัตโนมัติ รวมถึงรายได้จากสินทรัพย์ดิจิทัลที่เคยถูกมองว่าเป็นพื้นที่สีเทา นักลงทุนและผู้ที่เกี่ยวข้องจึงต้องปรับตัวและให้ความสำคัญกับการปฏิบัติตามกฎระเบียบด้านภาษีอย่างเคร่งครัดกว่าที่เคยเป็นมา เนื่องจากเทคโนโลยีได้เข้ามามีบทบาทในการตรวจสอบอย่างเต็มรูปแบบแล้ว

เทคโนโลยี AI ทำงานอย่างไรในการตรวจสอบภาษีคริปโต

ระบบปัญญาประดิษฐ์ที่กรมสรรพากรนำมาใช้มีความสามารถหลากหลายในการตรวจสอบข้อมูลภาษีที่เกี่ยวข้องกับสินทรัพย์ดิจิทัล โดยทำงานร่วมกันในหลายมิติเพื่อสร้างเครือข่ายการตรวจสอบที่รัดกุมและแม่นยำ

การวิเคราะห์ข้อมูลธุรกรรมมหาศาล

หัวใจสำคัญของระบบ AI คือความสามารถในการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลธุรกรรมคริปโตจากแหล่งต่างๆ โดยเฉพาะข้อมูลที่ได้รับจากศูนย์ซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัล (Exchange) ที่ได้รับใบอนุญาตจาก ก.ล.ต. ซึ่งมีหน้าที่ตามกฎหมายในการส่งข้อมูลการซื้อขายของผู้ใช้งานให้กับกรมสรรพากร AI จะทำการประมวลผลข้อมูลเหล่านี้เพื่อระบุตัวตนของผู้เสียภาษี ปริมาณการซื้อขาย และคำนวณกำไร-ขาดทุนเบื้องต้น เพื่อนำไปเปรียบเทียบกับข้อมูลที่ผู้เสียภาษียื่นในแบบแสดงรายการภาษี

การตรวจจับความผิดปกติและพฤติกรรมการเลี่ยงภาษี

AI ถูกฝึกฝนให้สามารถตรวจจับรูปแบบและพฤติกรรมที่ผิดปกติซึ่งอาจบ่งชี้ถึงความพยายามในการหลีกเลี่ยงภาษีได้ ตัวอย่างเช่น การโอนย้ายสินทรัพย์ดิจิทัลระหว่างกระเป๋าเงิน (Wallets) จำนวนมากโดยไม่มีเหตุผลทางเศรษฐกิจที่ชัดเจน, การยื่นรายได้จากคริปโตต่ำกว่าความเป็นจริงเมื่อเทียบกับข้อมูลธุรกรรมที่ได้รับจาก Exchange, หรือการไม่ยื่นรายได้จากคริปโตเลยทั้งที่มีการเคลื่อนไหวของบัญชีอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อระบบตรวจพบความผิดปกติเหล่านี้ จะมีการแจ้งเตือนให้เจ้าหน้าที่ทำการตรวจสอบในเชิงลึกต่อไป

การใช้ AI ทำให้การตรวจสอบภาษีคริปโตมีความรวดเร็วและแม่นยำกว่ามนุษย์หลายเท่า สามารถประมวลผลข้อมูลจากหลายแหล่งพร้อมกันและมองเห็นความเชื่อมโยงที่อาจถูกมองข้ามไปได้ง่าย

อำนาจการตรวจสอบย้อนหลัง

หนึ่งในความสามารถที่น่ากังวลที่สุดสำหรับผู้เสียภาษีคือ ศักยภาพของ AI ในการวิเคราะห์ข้อมูลย้อนหลัง ระบบสามารถสแกนข้อมูลธุรกรรมในอดีตและเปรียบเทียบกับประวัติการยื่นภาษีของผู้เสียภาษีแต่ละรายได้ ซึ่งหมายความว่าความผิดพลาดหรือการละเลยการยื่นภาษีคริปโตในปีที่ผ่านๆ มา อาจถูกตรวจพบและนำไปสู่การประเมินภาษีย้อนหลัง พร้อมด้วยเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามกฎหมาย

สิ่งที่เปลี่ยนแปลงในการยื่นภาษีคริปโตปี 2568

สำหรับการยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในปี 2568 (สำหรับรายได้ที่เกิดขึ้นในปี 2567) จะเป็นปีแรกๆ ที่กรมสรรพากรนำระบบ AI มาใช้อย่างเข้มข้นในการตรวจสอบรายได้จากสินทรัพย์ดิจิทัลโดยเฉพาะ สิ่งสำคัญที่เปลี่ยนแปลงไปและนักลงทุนต้องรับทราบ มีดังนี้:

  1. ความเข้มงวดในการตรวจสอบ: การตรวจสอบจะไม่ได้เป็นไปในลักษณะของการสุ่มตรวจอีกต่อไป แต่จะเป็นการตรวจสอบที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล (Data-Driven) ทำให้ทุกธุรกรรมมีความเสี่ยงที่จะถูกตรวจสอบได้เท่าเทียมกัน
  2. การเชื่อมโยงข้อมูล: ข้อมูลจาก Exchange จะถูกนำมาใช้เป็นฐานในการตรวจสอบโดยตรง หากข้อมูลที่ผู้เสียภาษียื่นไม่ตรงกับข้อมูลที่กรมสรรพากรมีอยู่ อาจเป็นสาเหตุให้ถูกเรียกตรวจสอบได้ทันที
  3. บทลงโทษที่ชัดเจน: กรณีที่ถูกตรวจสอบพบว่ายื่นภาษีไม่ครบถ้วนหรือไม่ถูกต้อง จะต้องชำระภาษีที่ขาดไป พร้อมเบี้ยปรับสูงสุด 2 เท่าของค่าภาษี และเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1.5 ต่อเดือนของจำนวนภาษีที่ต้องชำระ โดยนับตั้งแต่วันที่พ้นกำหนดการยื่นแบบ

ใครบ้างที่เข้าข่ายต้องยื่นภาษีสินทรัพย์ดิจิทัล

ตามประมวลรัษฎากร ผู้ที่มีรายได้หรือผลประโยชน์ใดๆ ที่เกิดขึ้นจากสินทรัพย์ดิจิทัล ถือเป็นผู้มีเงินได้และมีหน้าที่ต้องนำรายได้ดังกล่าวมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษี โดยสามารถแบ่งกลุ่มผู้มีหน้าที่เสียภาษีได้ดังนี้

ผู้มีกำไรจากการซื้อขาย (เทรด)

กลุ่มที่ใหญ่ที่สุดคือ นักลงทุนที่ทำกำไรจากการซื้อขายคริปโทเคอร์เรนซีหรือโทเคนดิจิทัล โดยกำไรส่วนต่างจากการขาย (Capital Gain) ถือเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(4)(ฌ) แห่งประมวลรัษฎากร ซึ่งจะต้องนำไปรวมคำนวณกับรายได้อื่นๆ เพื่อเสียภาษีตามขั้นบันได

ผู้ได้รับผลตอบแทนในรูปแบบสินทรัพย์ดิจิทัล

รวมถึงผู้ที่ได้รับผลตอบแทนจากการให้กู้ยืม (Lending), การวางเหรียญเพื่อค้ำประกันธุรกรรม (Staking), หรือได้รับ Airdrop และผลประโยชน์อื่นๆ ในรูปแบบของสินทรัพย์ดิจิทัล รายได้เหล่านี้อาจเข้าข่ายเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(2), 40(4) หรือ 40(8) แล้วแต่กรณี ซึ่งจะต้องตีมูลค่าเป็นเงินบาท ณ วันที่ได้รับเพื่อนำมาคำนวณภาษี

นักขุดคริปโทเคอร์เรนซี

ผู้ที่ทำการขุด (Mining) และได้รับเหรียญคริปโตเป็นรางวัลจากการยืนยันธุรกรรมบนเครือข่ายบล็อกเชน ถือว่ามีเงินได้จากการประกอบธุรกิจตามมาตรา 40(8) โดยจะต้องนำมูลค่าของเหรียญที่ขุดได้ ณ วันที่ได้รับ มาคำนวณเป็นรายได้

ผู้พำนักในประเทศไทยและมีรายได้จากต่างประเทศ

ตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร หากบุคคลใดพำนักอยู่ในประเทศไทยรวมกันเกิน 180 วันในปีภาษีนั้น จะถือเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ในประเทศไทย และมีหน้าที่ต้องนำกำไรจากการขายคริปโตที่เกิดขึ้นในต่างประเทศและนำเงินนั้นเข้ามาในประเทศไทยในปีภาษีเดียวกัน มารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีด้วย ซึ่งระบบ AI อาจสามารถวิเคราะห์ธุรกรรมข้ามพรมแดนได้ในอนาคต

แนวทางการเตรียมตัวและยื่นภาษีคริปโตอย่างถูกต้อง

เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาจากการตรวจสอบของสรรพากร ผู้มีรายได้จากสินทรัพย์ดิจิทัลควรเตรียมตัวดังนี้:

  • รวบรวมประวัติธุรกรรมทั้งหมด: ดาวน์โหลดประวัติการซื้อ-ขาย-โอน-รับ ทั้งหมดจากทุก Exchange และทุก Wallet ที่ใช้งาน ควรเก็บข้อมูลเหล่านี้ไว้ในรูปแบบที่ตรวจสอบได้ง่าย เช่น ไฟล์ CSV หรือ Spreadsheet
  • คำนวณต้นทุนและกำไร: คำนวณต้นทุนของสินทรัพย์ดิจิทัลแต่ละรายการอย่างถูกต้อง โดยใช้วิธีการคำนวณที่เป็นที่ยอมรับ เช่น วิธีเข้าก่อน-ออกก่อน (FIFO) หรือวิธีต้นทุนถัวเฉลี่ยเคลื่อนที่ (Moving Average Cost)
  • หักลบขาดทุนได้ในปีเดียวกัน: กฎหมายอนุญาตให้นำผลขาดทุนจากการขายสินทรัพย์ดิจิทัลมาหักลบกับกำไรจากการขายสินทรัพย์ดิจิทัลในปีภาษีเดียวกันได้ แต่จะต้องเป็นการทำธุรกรรมผ่าน Exchange ที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ ก.ล.ต. เท่านั้น
  • ยื่นแบบแสดงรายการให้ถูกต้อง: นำกำไรสุทธิ (หลังหักขาดทุน) ไปรวมกับรายได้ประเภทอื่น และยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด.90/91) ภายในวันที่ 31 มีนาคมของปีถัดไป
  • เก็บหลักฐานให้ครบถ้วน: ควรเก็บเอกสารและไฟล์ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการคำนวณภาษีไว้อย่างน้อย 5 ปี เพื่อใช้เป็นหลักฐานในกรณีที่ถูกเรียกตรวจสอบในอนาคต
ตารางเปรียบเทียบความเข้าใจผิดและข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการยื่นภาษีคริปโตในยุค AI
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย ข้อเท็จจริงในยุคที่สรรพากรใช้ AI
“เทรดใน Exchange ต่างประเทศ สรรพากรไม่เห็น” AI มีศักยภาพในการวิเคราะห์ข้อมูลข้ามพรมแดน และหากนำเงินกลับเข้าไทยในปีภาษีเดียวกัน ก็มีหน้าที่ต้องเสียภาษีตามกฎหมาย
“รายได้ไม่เยอะ คงไม่โดนตรวจ” AI ตรวจสอบข้อมูลตามที่ได้รับโดยไม่แบ่งแยกตามจำนวนรายได้ ธุรกรรมทุกขนาดมีความเสี่ยงที่จะถูกตรวจสอบเท่ากัน
“ถ้าไม่ยื่นก็ไม่มีใครรู้” กรมสรรพากรได้รับข้อมูลธุรกรรมจาก Exchange โดยตรง ทำให้สามารถเปรียบเทียบและทราบได้ว่าใครมีรายได้แต่ไม่ได้ยื่นภาษี
“ลืมยื่นปีก่อนๆ คงไม่เป็นไร” ระบบ AI สามารถตรวจสอบข้อมูลย้อนหลังได้ การละเลยในอดีตอาจนำไปสู่การถูกประเมินภาษีย้อนหลังพร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม

ข้อควรระวังเพื่อหลีกเลี่ยงการถูกตรวจสอบย้อนหลัง

การมาถึงของ AI ในระบบภาษีทำให้แนวคิด “เสียน้อยเสียยาก เสียมากเสียง่าย” ไม่สามารถใช้ได้อีกต่อไป การพยายามปกปิดรายได้หรือยื่นภาษีไม่ถูกต้องมีความเสี่ยงสูงกว่าที่เคยเป็นมา ข้อควรระวังที่สำคัญที่สุดคือการสร้างวินัยในการบันทึกข้อมูล อย่าคิดว่าการทำธุรกรรมจำนวนเล็กน้อยจะไม่ถูกตรวจสอบ หรือการใช้แพลตฟอร์มแบบกระจายศูนย์ (DeFi) จะทำให้ไม่สามารถติดตามได้ทั้งหมด เพราะในที่สุดแล้วเมื่อมีการแปลงสินทรัพย์ดิจิทัลกลับมาเป็นเงินบาทผ่านช่องทางที่อยู่ในการกำกับดูแล ข้อมูลเหล่านั้นก็จะถูกส่งไปยังกรมสรรพากรอยู่ดี

บทสรุป: เตรียมพร้อมรับมือการตรวจสอบภาษีคริปโตยุค AI

การที่สรรพากรใช้ AI! ยื่นภาษีคริปโต 68 พลาดโดนย้อนหลัง เป็นการส่งสัญญาณที่ชัดเจนว่ายุคของการกำกับดูแลสินทรัพย์ดิจิทัลได้เข้าสู่มิติใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีและข้อมูล นักลงทุนไม่สามารถเพิกเฉยต่อหน้าที่ทางภาษีได้อีกต่อไป การตรวจสอบที่เข้มข้นขึ้น แม่นยำขึ้น และความสามารถในการตรวจสอบย้อนหลังของ AI ทำให้ความโปร่งใสและการปฏิบัติตามกฎหมายเป็นทางเลือกเดียวที่ปลอดภัยที่สุด

ดังนั้น การเตรียมความพร้อมโดยเริ่มจากการรวบรวมและจัดระเบียบข้อมูลธุรกรรมทั้งหมดอย่างละเอียดตั้งแต่วันนี้ คือกุญแจสำคัญในการยื่นภาษีให้ถูกต้องและหลีกเลี่ยงปัญหาทางกฎหมายที่อาจตามมาในอนาคต การลงทุนในความรู้ความเข้าใจเรื่องภาษีสินทรัพย์ดิจิทัลจึงมีความสำคัญไม่แพ้การลงทุนในตัวสินทรัพย์เอง