ปรับฐานภาษีใหม่! ใครได้ลด ใครจ่ายเพิ่ม เช็คด่วนปี 68

การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างภาษีครั้งใหญ่กำลังจะเกิดขึ้นในปี 2568 ซึ่งถือเป็นการปฏิรูปครั้งสำคัญในรอบ 8 ปี การปรับเปลี่ยนครั้งนี้ส่งผลกระทบในวงกว้างต่อทั้งบุคคลธรรมดาและภาคธุรกิจ การทำความเข้าใจในรายละเอียดจึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อการวางแผนทางการเงินและภาษีอย่างมีประสิทธิภาพ

• การปรับลดอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลจาก 20% เหลือ 15% เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานภาษีขั้นต่ำของโลก (Global Minimum Tax) ซึ่งจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
• โครงสร้างภาษีเงินได้บุคคลธรรมดากำลังอยู่ระหว่างการศึกษาเพื่อปรับปรุงรายการค่าลดหย่อนต่างๆ ให้มีความเหมาะสมกับสภาวะเศรษฐกิจปัจจุบันมากขึ้น เช่น ค่าลดหย่อนประกันสุขภาพ และการลงทุนในกองทุน ESG
• บริษัทข้ามชาติขนาดใหญ่ที่มีรายได้เกินเกณฑ์ที่กำหนด จะต้องเสียภาษีในอัตราไม่ต่ำกว่า 15% ตามมาตรการ Global Minimum Tax ซึ่งเริ่มมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2568
• ภาคการส่งออกของไทยอาจเผชิญกับความท้าทายครั้งใหม่จากนโยบายภาษีนำเข้าของสหรัฐอเมริกา ที่อาจส่งผลกระทบต่อต้นทุนและความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยในตลาดโลก

ประเด็นการ ปรับฐานภาษีใหม่! ใครได้ลด ใครจ่ายเพิ่ม เช็คด่วนปี 68 กำลังเป็นที่จับตามองอย่างกว้างขวาง เนื่องจากการปฏิรูปโครงสร้างภาษีครั้งนี้ถือเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญที่สุดในรอบ 8 ปี ที่คณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบในหลักการ โดยมีเป้าหมายเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม สร้างแรงจูงใจในการลงทุน และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศให้ทัดเทียมนานาชาติ การเปลี่ยนแปลงนี้จะเริ่มมีผลบังคับใช้สำหรับปีภาษี 2568 เป็นต้นไป ซึ่งหมายความว่าผู้มีเงินได้ทุกคน ไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล จำเป็นต้องศึกษาและทำความเข้าใจถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้น เพื่อเตรียมความพร้อมและวางแผนภาษีได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมที่สุด

ภาพรวมการปฏิรูปภาษีครั้งใหญ่ที่สุดในรอบ 8 ปี

การปฏิรูปโครงสร้างภาษีครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางสภาวะเศรษฐกิจโลกที่มีความผันผวนและการแข่งขันที่สูงขึ้น กระทรวงการคลังจึงได้เสนอแผนการปรับปรุงระบบภาษีทั้งระบบ เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบันและทิศทางของเศรษฐกิจในอนาคต โดยมุ่งเน้นการสร้างความเป็นธรรม เพิ่มประสิทธิภาพในการจัดเก็บรายได้ของรัฐ และส่งเสริมให้เกิดการลงทุนจากทั้งในและต่างประเทศ การเปลี่ยนแปลงครอบคลุมภาษีหลายประเภท ตั้งแต่ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภาษีเงินได้นิติบุคคล ไปจนถึงภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีที่เกี่ยวข้องกับการค้าระหว่างประเทศ

การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างภาษีในปี 2568 นับเป็นก้าวสำคัญในการปรับระบบเศรษฐกิจของไทยให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลก และสร้างรากฐานที่มั่นคงสำหรับการเติบโตในระยะยาว

เหตุผลและความจำเป็นในการเปลี่ยนแปลง

เหตุผลหลักเบื้องหลังการปฏิรูปครั้งนี้มีหลายมิติ ประการแรกคือ ความจำเป็นในการปรับตัวให้เข้ากับมาตรฐานสากล โดยเฉพาะอย่างยิ่งมาตรการภาษีขั้นต่ำของโลก หรือ Global Minimum Tax (GMT) ที่ผลักดันให้หลายประเทศต้องทบทวนอัตราภาษีนิติบุคคลของตนเอง เพื่อรักษาความสามารถในการดึงดูดการลงทุนจากบริษัทข้ามชาติ ประการที่สองคือ เป้าหมายในการลดความเหลื่อมล้ำ ผ่านการปรับปรุงโครงสร้างภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาให้มีความเป็นธรรมมากขึ้น และส่งเสริมการออมและการลงทุนที่ยั่งยืน เช่น การให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีสำหรับการลงทุนในกองทุน ESG (Environmental, Social, and Governance) ประการสุดท้ายคือ การเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดเก็บรายได้ เพื่อให้รัฐบาลมีงบประมาณเพียงพอสำหรับการพัฒนาประเทศในด้านต่างๆ และรองรับสังคมสูงวัยในอนาคต

กลุ่มเป้าหมายที่ได้รับผลกระทบโดยตรง

การปรับโครงสร้างภาษีครั้งนี้ส่งผลกระทบต่อกลุ่มคนและองค์กรที่หลากหลายแตกต่างกันไป ดังนี้:

• ผู้ประกอบการและนิติบุคคล: เป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบเชิงบวกอย่างชัดเจนจากการลดอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล ซึ่งช่วยลดภาระต้นทุนและเพิ่มสภาพคล่องให้กับธุรกิจ
• บริษัทข้ามชาติขนาดใหญ่: กลุ่มนี้จะต้องปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ของ Global Minimum Tax ซึ่งอาจทำให้ภาระภาษีเพิ่มขึ้นหากเดิมทีเสียภาษีในอัตราที่ต่ำกว่า 15%
• มนุษย์เงินเดือนและผู้มีเงินได้บุคคลธรรมดา: ผลกระทบจะขึ้นอยู่กับระดับรายได้และพฤติกรรมการใช้สิทธิลดหย่อนภาษี การปรับปรุงรายการลดหย่อนอาจเป็นได้ทั้งประโยชน์และภาระที่เพิ่มขึ้นสำหรับแต่ละบุคคล
• ผู้บริโภคทั่วไป: อาจได้รับผลกระทบทางอ้อมหากมีการปรับขึ้นอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ซึ่งจะส่งผลให้ราคาสินค้าและบริการโดยรวมสูงขึ้น
• ผู้ประกอบการส่งออก: ต้องเผชิญกับความท้าทายจากนโยบายภาษีของประเทศคู่ค้า โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกา ซึ่งอาจกระทบต่อความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก

เจาะลึกภาษีเงินได้นิติบุคคล: จุดเปลี่ยนสำคัญของภาคธุรกิจ

หนึ่งในการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญที่สุดและเป็นที่จับตามองมากที่สุดในการปฏิรูปภาษีครั้งนี้ คือการปรับโครงสร้างภาษีเงินได้นิติบุคคล ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อภาคธุรกิจและภาพรวมการลงทุนของประเทศ การตัดสินใจครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นการปรับลดตัวเลข แต่ยังเป็นการส่งสัญญาณเชิงกลยุทธ์ว่าประเทศไทยพร้อมที่จะแข่งขันในเวทีโลกอย่างเต็มรูปแบบ

การปรับลดอัตราภาษีสู่มาตรฐานสากล

หัวใจของการเปลี่ยนแปลงในส่วนนี้คือการประกาศปรับลดอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลจากเดิม 20% เหลือ 15% การปรับลดอัตราภาษีในระดับนี้มีนัยสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นการทำให้อัตราภาษีของไทยสอดคล้องกับมาตรฐานภาษีขั้นต่ำของโลก (Global Minimum Tax) ที่กำลังเป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ การดำเนินการดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อ:

• เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน: อัตราภาษีที่ต่ำลงทำให้ประเทศไทยเป็นหนึ่งในตัวเลือกที่น่าสนใจสำหรับนักลงทุนต่างชาติที่กำลังมองหาฐานการผลิตและการลงทุนในภูมิภาค
• ลดภาระให้ผู้ประกอบการในประเทศ: ธุรกิจในประเทศจะได้รับประโยชน์โดยตรงจากภาระภาษีที่ลดลง ทำให้มีกระแสเงินสดเหลือสำหรับนำไปลงทุนขยายกิจการ จ้างงานเพิ่ม หรือพัฒนานวัตกรรมใหม่ๆ
• ป้องกันการย้ายฐานกำไร: การมีอัตราภาษีที่แข่งขันได้ช่วยลดแรงจูงใจของบริษัทต่างๆ ในการโยกย้ายกำไรไปยังประเทศที่มีอัตราภาษีต่ำกว่า (Tax Haven) ซึ่งจะช่วยรักษาฐานรายได้ภาษีของประเทศในระยะยาว

ทำความรู้จัก Global Minimum Tax (GMT)

Global Minimum Tax หรือ GMT เป็นข้อตกลงระดับนานาชาติที่ริเริ่มโดยองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) เพื่อแก้ไขปัญหาการแข่งขันด้านภาษีระหว่างประเทศและการหลบเลี่ยงภาษีของบริษัทข้ามชาติขนาดใหญ่ โดยมีหลักการสำคัญคือ กำหนดให้บริษัทข้ามชาติที่มีรายได้รวมทั่วโลกเกิน 750 ล้านยูโร (ประมาณ 28,000 ล้านบาท) ต้องเสียภาษีเงินได้ในอัตราขั้นต่ำ 15% ในทุกประเทศที่เข้าไปดำเนินธุรกิจ

หากบริษัทเหล่านี้ไปลงทุนในประเทศที่เก็บภาษีต่ำกว่า 15% ประเทศแม่ของบริษัทจะมีสิทธิเรียกเก็บภาษีส่วนต่างที่ขาดไป เรียกว่า Top-up Tax ดังนั้น การที่ไทยปรับลดอัตราภาษีลงมาอยู่ที่ 15% จึงเป็นการดำเนินการเชิงรุก เพื่อให้แน่ใจว่ารายได้ภาษีจากบริษัทข้ามชาติขนาดใหญ่เหล่านี้จะถูกจัดเก็บในประเทศไทย แทนที่จะถูกส่งกลับไปให้ประเทศแม่ของบริษัทเหล่านั้นนั่นเอง มาตรการ GMT นี้จะเริ่มมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2568 ซึ่งสอดคล้องกับไทม์ไลน์การปฏิรูปภาษีของไทยพอดี

วิเคราะห์ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา: มนุษย์เงินเดือนต้องเตรียมตัวอย่างไร

สำหรับผู้มีเงินได้ประเภทบุคคลธรรมดา โดยเฉพาะกลุ่มมนุษย์เงินเดือน การปรับโครงสร้างภาษีในปี 2568 ถือเป็นเรื่องใกล้ตัวที่ต้องให้ความสำคัญเป็นพิเศษ แม้ว่าโครงสร้างหลักจะยังคงเป็นระบบอัตราภาษีขั้นบันไดเช่นเดิม แต่การเปลี่ยนแปลงในรายละเอียดของค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนต่างๆ อาจส่งผลให้ภาระภาษีของแต่ละคนเปลี่ยนแปลงไปอย่างมีนัยสำคัญ

โครงสร้างภาษีขั้นบันไดและการคำนวณรายได้สุทธิ

ระบบภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของไทยยังคงใช้หลักการคำนวณจาก เงินได้สุทธิ ซึ่งหาได้จากสมการ:

เงินได้สุทธิ = เงินได้พึงประเมินทั้งปี – ค่าใช้จ่าย – ค่าลดหย่อน

จากนั้นจึงนำเงินได้สุทธิไปคำนวณภาษีตามอัตราภาษีแบบขั้นบันได ตั้งแต่ 5% ถึง 35% ซึ่งหมายความว่ายิ่งมีเงินได้สุทธิสูง อัตราภาษีที่ต้องเสียก็จะยิ่งสูงขึ้นตามไปด้วย แม้ว่าหลักการนี้จะไม่เปลี่ยนแปลง แต่การปรับปรุงในส่วนของ “ค่าลดหย่อน” คือตัวแปรสำคัญที่จะส่งผลต่อจำนวนเงินได้สุทธิและภาระภาษีสุดท้ายของทุกคน

รายการลดหย่อนที่คาดว่าจะมีการปรับปรุง

ตามแผนการปฏิรูป รัฐบาลกำลังอยู่ระหว่างการศึกษาเพื่อปรับปรุงรายการลดหย่อนต่างๆ ให้มีความเหมาะสมและสอดคล้องกับสภาพสังคมและเศรษฐกิจมากขึ้น โดยมีเป้าหมายเพื่อลดความซับซ้อนและส่งเสริมพฤติกรรมที่พึงประสงค์ รายการลดหย่อนที่คาดว่าจะมีการทบทวนและปรับปรุงประกอบด้วย:

• ค่าลดหย่อนประกันสุขภาพและประกันชีวิต: อาจมีการปรับปรุงวงเงินลดหย่อนให้สอดคล้องกับค่ารักษาพยาบาลและเบี้ยประกันที่สูงขึ้นในปัจจุบัน เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีการวางแผนความคุ้มครองด้านสุขภาพและชีวิตมากขึ้น
• ค่าลดหย่อนจากการลงทุนในกองทุน ESG: เพื่อส่งเสริมการลงทุนที่ยั่งยืนและใส่ใจต่อสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล รัฐบาลได้ให้สิทธิลดหย่อนสำหรับการลงทุนในกองทุนรวมไทยเพื่อความยั่งยืน (Thailand ESG Fund) โดยปัจจุบันกำหนดเพดานลดหย่อนไว้สูงสุดไม่เกิน 300,000 บาทต่อปีภาษี และเป็นไปได้ว่าจะมีการทบทวนเงื่อนไขหรือวงเงินในอนาคตเพื่อกระตุ้นการลงทุนในส่วนนี้ต่อไป
• ค่าลดหย่อนอื่นๆ: อาจมีการพิจารณาทบทวนค่าลดหย่อนพื้นฐานอื่นๆ เช่น ค่าลดหย่อนส่วนตัว ค่าลดหย่อนคู่สมรสและบุตร เพื่อให้สะท้อนภาระค่าครองชีพที่แท้จริง

ดังนั้น ผู้เสียภาษีโดยเฉพาะมนุษย์เงินเดือน ควรเริ่มทบทวนแผนการเงินและการลงทุนของตนเอง ติดตามประกาศอย่างเป็นทางการจากกรมสรรพากร และเตรียมปรับเปลี่ยนกลยุทธ์การใช้สิทธิลดหย่อนให้สอดคล้องกับกฎเกณฑ์ใหม่ที่จะประกาศใช้ในปี 2568

ประเด็นภาษีอื่นๆ ที่น่าจับตามองในปี 2568

นอกเหนือจากภาษีเงินได้นิติบุคคลและบุคคลธรรมดาแล้ว การปฏิรูปโครงสร้างภาษีครั้งนี้ยังครอบคลุมถึงภาษีประเภทอื่นๆ ที่มีความสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจโดยรวม ซึ่งผู้ประกอบการและประชาชนทั่วไปควรติดตามอย่างใกล้ชิด

แนวโน้มการปรับฐานภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)

หนึ่งในประเด็นที่ถูกกล่าวถึงคือแผนการศึกษาเพื่อปรับอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ให้อยู่ในระดับ 15% ซึ่งเป็นอัตราที่สอดคล้องกับมาตรฐานของหลายประเทศทั่วโลก ปัจจุบันประเทศไทยจัดเก็บ VAT ในอัตรา 7% (ซึ่งเป็นอัตราที่ลดลงจากอัตราตามกฎหมายที่ 10% และมีการต่ออายุทุกปี) การปรับขึ้นอัตรา VAT มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดเก็บรายได้ของรัฐให้มีความมั่นคงมากขึ้นในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม การปรับขึ้น VAT จะส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้บริโภค เนื่องจากจะทำให้ราคาสินค้าและบริการโดยรวมปรับตัวสูงขึ้น ซึ่งอาจส่งผลต่อกำลังซื้อและอัตราเงินเฟ้อได้ ดังนั้น การตัดสินใจในเรื่องนี้จึงต้องพิจารณาอย่างรอบคอบถึงช่วงเวลาและผลกระทบต่อประชาชนโดยรวม

ความท้าทายจากภาษีนำเข้าและผลกระทบต่อการส่งออก

อีกหนึ่งปัจจัยภายนอกที่สำคัญคือ นโยบายภาษีของประเทศคู่ค้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งสหรัฐอเมริกา ที่มีแผนจะบังคับใช้มาตรการ Universal Baseline Tariff ซึ่งจะมีการเรียกเก็บภาษีนำเข้าสินค้าจากประเทศไทยและประเทศอื่นๆ ในอัตราที่สูงมาก โดยอาจอยู่ระหว่าง 24% ถึง 49% ซึ่งคาดว่าจะเริ่มมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2568 เป็นต้นไป

มาตรการดังกล่าวจะส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อภาคการส่งออกของไทย ซึ่งเป็นเครื่องยนต์สำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ผู้ประกอบการส่งออกไปยังตลาดสหรัฐฯ จะต้องเผชิญกับต้นทุนที่สูงขึ้นอย่างมหาศาล และอาจสูญเสียความสามารถในการแข่งขันไปในที่สุด ประเด็นนี้จึงเป็นความท้าทายสำคัญที่ทั้งภาครัฐและเอกชนของไทยต้องเตรียมการรับมือและหาแนวทางเจรจาเพื่อลดผลกระทบที่จะเกิดขึ้น

สรุปภาพรวมผลกระทบ: ใครได้ประโยชน์ ใครเสียประโยชน์

การปรับโครงสร้างภาษีปี 2568 ส่งผลกระทบต่อแต่ละกลุ่มแตกต่างกันไป สามารถสรุปภาพรวมของผู้ที่ได้รับผลกระทบในมิติต่างๆ ได้ดังตารางต่อไปนี้ เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจนยิ่งขึ้น

แนวทางการวางแผนภาษีเพื่อรับมือการเปลี่ยนแปลง

การปรับฐานภาษีใหม่ในปี 2568 ถือเป็นจุดเปลี่ยนที่ทุกคนต้องเตรียมความพร้อม การวางแผนที่ดีตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้สามารถบริหารจัดการภาระภาษีได้อย่างมีประสิทธิภาพและใช้ประโยชน์จากสิทธิประโยชน์ต่างๆ ได้อย่างเต็มที่ ข้อแนะนำเบื้องต้นสำหรับการเตรียมตัวคือ:

1. ติดตามข่าวสารอย่างใกล้ชิด: ข้อมูลและกฎระเบียบต่างๆ ยังอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ ควรติดตามประกาศอย่างเป็นทางการจากกรมสรรพากรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องและเป็นปัจจุบันที่สุด
2. ทบทวนโครงสร้างรายได้และค่าใช้จ่าย: สำหรับบุคคลธรรมดา ควรเริ่มสำรวจและบันทึกรายรับ-รายจ่ายของตนเอง เพื่อทำความเข้าใจโครงสร้างทางการเงินและมองหาโอกาสในการใช้สิทธิลดหย่อนใหม่ๆ ที่อาจเกิดขึ้น
3. ศึกษาเงื่อนไขการลดหย่อนใหม่: เมื่อมีการประกาศรายละเอียดเกี่ยวกับค่าลดหย่อนต่างๆ อย่างเป็นทางการ ควรศึกษาเงื่อนไขอย่างละเอียด โดยเฉพาะการลงทุนในกองทุน ESG หรือผลิตภัณฑ์ทางการเงินอื่นๆ ที่ให้สิทธิประโยชน์ทางภาษี
4. ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ: สำหรับผู้ที่มีโครงสร้างรายได้ซับซ้อนหรือผู้ประกอบการ การปรึกษาที่ปรึกษาทางการเงินหรือผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี จะช่วยให้สามารถวางแผนได้อย่างรัดกุมและถูกต้องตามกฎหมาย

สรุปได้ว่า การปฏิรูปภาษีครั้งนี้มีทั้งโอกาสและความท้าทาย การปรับตัวและวางแผนอย่างชาญฉลาดจะเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยให้ทุกคนสามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงและก้าวต่อไปในภูมิทัศน์ทางเศรษฐกิจใหม่ได้อย่างมั่นคง การเตรียมความพร้อมตั้งแต่วันนี้จึงไม่ใช่ทางเลือก แต่เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับทุกคน