ภ.ง.ด.94 คืออะไร? ใครต้องยื่นภาษีครึ่งปี (ใกล้หมดเขต!)

เมื่อเข้าสู่ช่วงครึ่งหลังของปี ภารกิจสำคัญอย่างหนึ่งสำหรับผู้มีเงินได้บางประเภทคือการยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี หรือที่รู้จักกันในชื่อ ภ.ง.ด.94 ซึ่งเป็นการแสดงรายการและชำระภาษีสำหรับรายได้ที่เกิดขึ้นในช่วง 6 เดือนแรกของปีภาษี (มกราคม – มิถุนายน) การทำความเข้าใจว่า ภ.ง.ด.94 คืออะไร? ใครต้องยื่นภาษีครึ่งปี และมีกำหนดการอย่างไร ถือเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อปฏิบัติตามกฎหมายและหลีกเลี่ยงบทลงโทษที่อาจเกิดขึ้นได้

ภาพรวมของการยื่นภาษีครึ่งปี ภ.ง.ด.94

ภ.ง.ด.94 คือแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับรอบครึ่งปี ซึ่งผู้มีเงินได้บางประเภทตามที่ประมวลรัษฎากรกำหนด มีหน้าที่ต้องยื่นแบบฯ และชำระภาษี (ถ้ามี) สำหรับเงินได้ที่ได้รับระหว่างวันที่ 1 มกราคม ถึง 30 มิถุนายน ของปีนั้นๆ การยื่นภาษีครึ่งปีนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อช่วยแบ่งเบาภาระภาษีที่ต้องชำระจำนวนมากในครั้งเดียวตอนสิ้นปี และยังช่วยให้ภาครัฐสามารถบริหารจัดการกระแสเงินสดและจัดเก็บรายได้ภาษีได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อเนื่องตลอดทั้งปี

การยื่น ภ.ง.ด.94 ไม่ใช่การเสียภาษีซ้ำซ้อน แต่เป็นการทยอยชำระภาษีล่วงหน้าสำหรับรายได้ครึ่งปีแรก โดยภาษีที่ชำระไปแล้วสามารถนำไปเครดิต (หักออก) จากยอดภาษีที่ต้องชำระทั้งหมดเมื่อยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 ตอนสิ้นปีได้

โดยทั่วไปแล้ว ผู้มีเงินได้จากเงินเดือนประจำ (เงินได้ประเภทที่ 1 ตามมาตรา 40(1)) ไม่จำเป็นต้องยื่น ภ.ง.ด.94 เนื่องจากนายจ้างได้ทำหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายเป็นรายเดือนอยู่แล้ว แต่สำหรับผู้ประกอบอาชีพอิสระ ฟรีแลนซ์ ผู้ให้เช่าทรัพย์สิน หรือผู้มีเงินได้จากธุรกิจส่วนตัว การยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 ถือเป็นหน้าที่ตามกฎหมายที่ต้องปฏิบัติภายในระยะเวลาที่กำหนด คือระหว่างวันที่ 1 กรกฎาคม ถึง 30 กันยายนของทุกปี ซึ่งสำหรับการยื่นผ่านช่องทางออนไลน์ กรมสรรพากรมักจะขยายเวลาออกไปอีกประมาณ 8 วัน

ใครบ้างที่มีหน้าที่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.94

การพิจารณาว่าบุคคลใดมีหน้าที่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 หรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับสองปัจจัยหลัก คือ เกณฑ์รายได้ขั้นต่ำ และประเภทของเงินได้พึงประเมินที่ได้รับในช่วงครึ่งปีแรก

เกณฑ์รายได้ขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนด

ผู้มีเงินได้ที่เข้าข่ายต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 จะต้องมีรายได้รวมในช่วง 6 เดือนแรกของปี (1 มกราคม – 30 มิถุนายน) เกินกว่าเกณฑ์ที่กำหนด ดังนี้:

• กรณีบุคคลโสด: มีเงินได้พึงประเมินรวมกันเกิน 60,000 บาท
• กรณีผู้มีเงินสมรส: มีเงินได้พึงประเมินรวมกัน (ทั้งของตนเองและคู่สมรส) เกิน 120,000 บาท

หากรายได้ในช่วงครึ่งปีแรกไม่ถึงเกณฑ์ดังกล่าว ก็จะได้รับการยกเว้น ไม่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 แต่ยังคงมีหน้าที่ต้องนำรายได้ทั้งหมดไปรวมคำนวณเพื่อยื่นภาษีประจำปี (ภ.ง.ด.90) ตามปกติ

เจาะลึกประเภทเงินได้ที่ต้องยื่นภาษีครึ่งปี

หัวใจสำคัญของการยื่น ภ.ง.ด.94 คือประเภทของเงินได้ ซึ่งจำกัดอยู่เฉพาะเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(5) ถึง 40(8) แห่งประมวลรัษฎากรเท่านั้น ได้แก่

1. เงินได้ตามมาตรา 40(5): เงินได้จากการให้เช่าทรัพย์สิน เช่น
   • ค่าเช่าบ้าน, อาคาร, ตึก, ที่ดิน
   • ค่าเช่ายานพาหนะ (รถยนต์, เรือ)
   • เงินได้จากการผิดสัญญาเช่าซื้อ หรือสัญญาซื้อขายเงินผ่อน
2. เงินได้ตามมาตรา 40(6): เงินได้จากวิชาชีพอิสระ 6 แขนง ได้แก่
   • การประกอบโรคศิลปะ (แพทย์, ทันตแพทย์, พยาบาล)
   • นักกฎหมาย (ทนายความ)
   • วิศวกรรม (วิศวกร)
   • สถาปัตยกรรม (สถาปนิก)
   • การบัญชี (ผู้ทำบัญชี, ผู้สอบบัญชี)
   • ประณีตศิลปกรรม (จิตรกร, ปฏิมากร)
3. เงินได้ตามมาตรา 40(7): เงินได้จากการรับเหมาที่ผู้รับเหมาต้องลงทุนด้วยการจัดหาสัมภาระในส่วนสำคัญนอกเหนือจากเครื่องมือ เช่น ธุรกิจรับเหมาก่อสร้าง
4. เงินได้ตามมาตรา 40(8): เงินได้จากการธุรกิจ, การพาณิชย์, การเกษตร, การอุตสาหกรรม, การขนส่ง และเงินได้อื่น ๆ ที่ไม่เข้าข่ายประเภท 40(1) – 40(7) ซึ่งเป็นกลุ่มที่กว้างที่สุดและครอบคลุมอาชีพจำนวนมากในปัจจุบัน เช่น
   • พ่อค้าแม่ค้าออนไลน์, ขายของในตลาดนัด หรือมีหน้าร้านของตัวเอง
   • ฟรีแลนซ์ทุกแขนง (นักเขียน, กราฟิกดีไซเนอร์, โปรแกรมเมอร์, ที่ปรึกษา)
   • นักแสดง, นักร้อง, พิธีกร
   • YouTuber, Blogger, Influencer ที่มีรายได้จากสปอนเซอร์หรือโฆษณา
   • รายได้จากการเกษตรกรรม (ทำไร่, ทำสวน)
   • ธุรกิจบริการต่าง ๆ (ร้านอาหาร, ร้านเสริมสวย, ฟิตเนส)

ขั้นตอนและวิธีการคำนวณภาษี ภ.ง.ด.94