ก.ล.ต. เปิดแอป ‘AI ชี้ชะตาการเงิน’

โครงการพัฒนาระบบปัญญาประดิษฐ์ภายใต้ชื่อ ก.ล.ต. เปิดแอป ‘AI ชี้ชะตาการเงิน’ ถือเป็นก้าวสำคัญในการนำเทคโนโลยีขั้นสูงมาประยุกต์ใช้เพื่อกำกับดูแลตลาดทุนไทย โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจจับพฤติกรรมการซื้อขายหลักทรัพย์ที่ผิดปกติ และสร้างสภาพแวดล้อมการลงทุนที่โปร่งใสและเป็นธรรมมากยิ่งขึ้น

• โครงการ ‘AI ชี้ชะตาการเงิน’ เป็นระบบที่สำนักงาน ก.ล.ต. พัฒนาขึ้นเพื่อใช้เป็นเครื่องมือภายในสำหรับตรวจจับการกระทำอันไม่เป็นธรรมในตลาดหลักทรัพย์
• ระบบนี้ใช้เทคโนโลยี Big Data และ AI ในการวิเคราะห์ข้อมูลการซื้อขายปริมาณมหาศาล เพื่อค้นหารูปแบบและพฤติกรรมที่น่าสงสัย เช่น การปั่นหุ้น
• วัตถุประสงค์หลักคือการป้องกันความเสียหายในวงกว้าง พิทักษ์สิทธิ์ของนักลงทุน และยกระดับความน่าเชื่อถือของตลาดทุนไทย
• ก.ล.ต. มุ่งเน้นการพัฒนาระบบขึ้นเองเพื่อให้สอดคล้องกับบริบทเฉพาะของตลาดทุนไทย แทนการใช้ระบบสำเร็จรูปจากต่างประเทศ
• ในอนาคต มีแผนที่จะขยายการกำกับดูแลด้วย AI ไปสู่ตลาดสินทรัพย์ดิจิทัล เพื่อรับมือกับความเสี่ยงใหม่ๆ ในโลกการเงิน

ภาพรวมของโครงการ ‘AI ชี้ชะตาการเงิน’

โครงการ ก.ล.ต. เปิดแอป ‘AI ชี้ชะตาการเงิน’ คือการพัฒนาระบบปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) โดยสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เพื่อปฏิวัติกระบวนการตรวจสอบและกำกับดูแลตลาดทุนของประเทศไทย ระบบดังกล่าวถูกออกแบบมาเพื่อทำหน้าที่เป็นเครื่องมือเฝ้าระวังเชิงรุก สามารถวิเคราะห์ข้อมูลธุรกรรมการซื้อขายหลักทรัพย์จำนวนมหาศาลในแบบเรียลไทม์ เพื่อตรวจจับสัญญาณของกิจกรรมที่อาจเข้าข่ายการกระทำอันไม่เป็นธรรม (Unfair Trading Practices) เช่น การสร้างราคาหลักทรัพย์ หรือการใช้ข้อมูลภายใน ซึ่งเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงทางการเงินของนักลงทุนและเสถียรภาพของตลาดโดยรวม ความเกี่ยวข้องของโครงการนี้ในยุคดิจิทัลจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากปริมาณและความเร็วของธุรกรรมทางการเงินได้เพิ่มสูงขึ้นจนเกินกว่าขีดความสามารถของมนุษย์ที่จะตรวจสอบได้อย่างทั่วถึงและทันท่วงที

ทำความเข้าใจวัตถุประสงค์ที่แท้จริง

การทำความเข้าใจเป้าหมายที่แท้จริงของโครงการนี้เป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจนถึงบทบาทและหน้าที่ของเทคโนโลยี AI ที่ ก.ล.ต. กำลังพัฒนาขึ้น ซึ่งจะช่วยลดความเข้าใจผิดที่อาจเกิดขึ้นจากชื่อของโครงการได้

ไม่ใช่แอปพลิเคชันสำหรับประชาชนทั่วไป

แม้ชื่อโครงการ ‘AI ชี้ชะตาการเงิน’ อาจทำให้เกิดความเข้าใจว่านี่คือแอปพลิเคชันสำหรับประชาชนทั่วไปที่ใช้ในการ ทำนายสถานะการเงิน ส่วนบุคคล หรือเป็นเครื่องมือช่วย วางแผนเกษียณ แต่ในความเป็นจริงแล้ว ระบบนี้ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อวัตถุประสงค์ดังกล่าว ผู้ใช้งานหลักของระบบ AI นี้คือเจ้าหน้าที่ของ ก.ล.ต. และผู้ที่เกี่ยวข้องกับการกำกับดูแลตลาดทุนโดยตรง โดยทำหน้าที่เป็นเครื่องมือสนับสนุนการปฏิบัติงานภายใน เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการตรวจสอบและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก ดังนั้น ระบบนี้จึงไม่ใช่บริการสาธารณะที่นักลงทุนรายย่อยจะสามารถดาวน์โหลดมาใช้งานได้ แต่เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีที่ทำงานอยู่เบื้องหลังเพื่อพิทักษ์ผลประโยชน์ของนักลงทุนทุกคนในภาพรวม

ความสำคัญในการกำกับดูแลตลาดทุนยุคใหม่

ในยุคที่ตลาดการเงินมีความซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การกำกับดูแลด้วยวิธีการแบบดั้งเดิมอาจไม่เพียงพออีกต่อไป การเกิดขึ้นของเทคโนโลยีการซื้อขายความถี่สูง (High-Frequency Trading) และกลยุทธ์การลงทุนที่ซับซ้อน ทำให้การตรวจจับพฤติกรรมที่ผิดปกติเป็นเรื่องท้าทายอย่างมาก ระบบ AI ของ ก.ล.ต. จึงเข้ามาตอบโจทย์ปัญหานี้โดยตรง ด้วยความสามารถในการประมวลผลข้อมูลปริมาณมหาศาลได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ ทำให้สามารถระบุรูปแบบความสัมพันธ์ที่ผิดสังเกตซึ่งอาจเป็นสัญญาณเตือนของการปั่นหุ้นหรือการกระทำที่ไม่เป็นธรรมอื่นๆ ได้ตั้งแต่เนิ่นๆ ก่อนที่ความเสียหายจะขยายวงกว้าง สิ่งนี้ไม่เพียงช่วยลดความเสี่ยงในระบบ แต่ยังเป็นการสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนทั้งในและต่างประเทศว่าตลาดทุนไทยมีกลไกการกำกับดูแลที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพ

เทคโนโลยีเบื้องหลังการทำงาน

หัวใจสำคัญของโครงการ ‘AI ชี้ชะตาการเงิน’ คือการผสมผสานระหว่างเทคโนโลยี Big Data และปัญญาประดิษฐ์ เพื่อสร้างระบบเฝ้าระวังที่มีความสามารถสูงและชาญฉลาด

การใช้ Big Data และปัญญาประดิษฐ์

ระบบนี้ทำงานโดยการรวบรวมข้อมูลการซื้อขายหลักทรัพย์ทั้งหมดในตลาด ไม่ว่าจะเป็นราคา ปริมาณ ช่วงเวลาการส่งคำสั่งซื้อขาย ข้อมูลบัญชีผู้ลงทุน และข้อมูลอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ข้อมูลจำนวนมหาศาลเหล่านี้ หรือที่เรียกว่า Big Data จะถูกนำมาป้อนเข้าสู่ระบบปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งใช้อัลกอริทึมการเรียนรู้ของเครื่อง (Machine Learning) ในการวิเคราะห์และสร้างแบบจำลอง (Model) ของพฤติกรรมการซื้อขายปกติ เมื่อระบบได้เรียนรู้และเข้าใจ “พฤติกรรมปกติ” ของตลาดแล้ว ก็จะสามารถเปรียบเทียบและตรวจจับธุรกรรมหรือกิจกรรมที่มีลักษณะเบี่ยงเบนไปจากแบบจำลองดังกล่าวได้อย่างมีนัยสำคัญ

จุดเด่นของระบบ AI คือความสามารถในการ ‘เข้าชาร์จ’ หรือแจ้งเตือนเพื่อตรวจสอบได้ทันทีเมื่อตรวจพบพฤติกรรมที่ผิดปกติ ซึ่งเป็นการทำงานเชิงรุกเพื่อป้องกันปัญหา ก่อนที่จะเกิดความเสียหายรุนแรงต่อนักลงทุนและตลาดโดยรวม

กลไกการตรวจจับพฤติกรรมผิดปกติ

กลไกการตรวจจับของ AI ไม่ได้พิจารณาธุรกรรมแบบแยกส่วน แต่จะวิเคราะห์ในภาพรวมเพื่อมองหารูปแบบที่ซับซ้อน ตัวอย่างเช่น การตรวจจับกลุ่มบัญชีซื้อขายที่อาจมีความเชื่อมโยงกันและทำการซื้อขายหลักทรัพย์ตัวเดียวกันในลักษณะที่ผลักดันราคาอย่างผิดธรรมชาติ หรือการตรวจจับรูปแบบการส่งคำสั่งซื้อขายแล้วยกเลิกอย่างรวดเร็วเพื่อสร้างปริมาณการซื้อขายเทียม (Spoofing) อัลกอริทึมจะทำการเชื่อมโยงข้อมูลต่างๆ เข้าด้วยกัน เช่น ความสัมพันธ์ระหว่างนักลงทุน ประวัติการซื้อขาย และพฤติกรรมในอดีต เพื่อประเมินความเสี่ยงและจัดลำดับความสำคัญของกรณีที่น่าสงสัยให้เจ้าหน้าที่ทำการตรวจสอบในเชิงลึกต่อไป กระบวนการนี้ทำให้การบังคับใช้กฎหมายมีประสิทธิภาพและตรงจุดมากยิ่งขึ้น

เป้าหมายเชิงกลยุทธ์ของ ก.ล.ต.

การริเริ่มโครงการนี้สะท้อนให้เห็นถึงวิสัยทัศน์และเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ของ ก.ล.ต. ในการปรับตัวให้ทันต่อภูมิทัศน์ทางการเงินที่เปลี่ยนแปลงไป และการสร้างระบบนิเวศการลงทุนที่แข็งแกร่ง

การพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อบริบทของไทย

หนึ่งในเป้าหมายที่สำคัญของ ก.ล.ต. คือการพัฒนาระบบ AI นี้ขึ้นมาเอง (In-house development) แทนที่จะพึ่งพาระบบสำเร็จรูปจากต่างประเทศ เช่น ระบบที่เคยใช้งานซึ่งมาจากประเทศเกาหลีใต้ เหตุผลหลักคือเพื่อให้ระบบสามารถปรับจูนและออกแบบให้เหมาะสมกับลักษณะเฉพาะและบริบทของตลาดทุนไทยได้อย่างสมบูรณ์ที่สุด ตลาดทุนแต่ละแห่งมีกฎระเบียบ โครงสร้าง และพฤติกรรมของนักลงทุนที่แตกต่างกัน การพัฒนาระบบขึ้นเองจะช่วยให้สามารถสร้างแบบจำลองที่แม่นยำและตอบสนองต่อรูปแบบการกระทำผิดที่พบได้บ่อยในประเทศไทยได้ดีกว่า ซึ่งจะนำไปสู่ประสิทธิภาพในการกำกับดูแลที่สูงขึ้นในระยะยาว

ขยายขอบเขตสู่สินทรัพย์ดิจิทัล

นอกจากการกำกับดูแลตลาดหลักทรัพย์แล้ว ก.ล.ต. ยังเล็งเห็นถึงความสำคัญของการนำ AI มาใช้ในการกำกับดูแลตลาดสินทรัพย์ดิจิทัล หรือคริปโทเคอร์เรนซี ซึ่งเป็นตลาดที่มีความผันผวนสูงและมีความเสี่ยงในรูปแบบใหม่ๆ เกิดขึ้นตลอดเวลา เช่น การฟอกเงินผ่านสินทรัพย์ดิจิทัล หรือการฉ้อโกงในโครงการระดมทุน (ICO) ที่ไม่มีอยู่จริง ดังนั้น ก.ล.ต. จึงมีแผนที่จะควบคุมดูแลการใช้ AI ในแอปพลิเคชันช่วยเทรดต่างๆ เพื่อจัดการความเสี่ยงที่อาจเกิดจากการให้ข้อมูลที่ผิดพลาด การเกิดช่องโหว่ทางการเงิน หรือการถูกใช้เป็นเครื่องมือในอาชญากรรมทางการเงิน การขยายขอบเขตการกำกับดูแลด้วย AI ไปยังตลาดสินทรัพย์ดิจิทัลนี้จะช่วยสร้างเกราะป้องกันที่แข็งแกร่งขึ้นให้กับนักลงทุนในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล

เปรียบเทียบการกำกับดูแลแบบดั้งเดิมกับระบบ AI

ผลกระทบต่อตลาดทุนและนักลงทุน

การนำระบบ AI มาใช้อย่างเต็มรูปแบบย่อมส่งผลกระทบในวงกว้างต่อระบบนิเวศของตลาดทุนไทย ทั้งในด้านบวกและความท้าทายที่ต้องเตรียมรับมือ

การสร้างความเชื่อมั่นและความโปร่งใส

ผลกระทบที่ชัดเจนที่สุดคือการยกระดับความเชื่อมั่นของนักลงทุน เมื่อนักลงทุนรับรู้ว่ามีระบบเฝ้าระวังที่ทรงประสิทธิภาพคอยตรวจสอบและป้องกันการกระทำที่ไม่เป็นธรรม พวกเขาย่อมมีความมั่นใจในการเข้ามาลงทุนในตลาดมากขึ้น ซึ่งจะช่วยเพิ่มสภาพคล่องและส่งเสริมการเติบโตของตลาดทุนในระยะยาว นอกจากนี้ การมีกลไกที่โปร่งใสและตรวจสอบได้ยังช่วยสร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้กับตลาดทุนไทยในสายตาของนักลงทุนต่างชาติ นำไปสู่การดึงดูดเม็ดเงินลงทุนจากต่างประเทศเข้ามาในระบบเศรษฐกิจ การมีเครื่องมือที่ทันสมัยยังช่วยเพิ่ม ความมั่นคงทางการเงิน ให้กับนักลงทุนโดยรวม เพราะเป็นการลดความเสี่ยงที่จะตกเป็นเหยื่อของการฉ้อโกงในตลาดทุน

ความท้าทายที่ต้องเผชิญ

อย่างไรก็ตาม การพัฒนาและนำระบบ AI มาใช้งานก็มาพร้อมกับความท้าทายหลายประการ ประการแรกคือ ความซับซ้อนทางเทคนิคและการลงทุนที่สูง ทั้งในด้านการพัฒนาซอฟต์แวร์ โครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูล และการบำรุงรักษาระบบ ประการที่สองคือ การรักษาความปลอดภัยของข้อมูล (Data Security) และความเป็นส่วนตัว (Privacy) เนื่องจากระบบต้องเข้าถึงข้อมูลการลงทุนที่ละเอียดอ่อนจำนวนมาก ประการที่สามคือ ความท้าทายในการปรับปรุงอัลกอริทึมให้ทันต่อกลโกงรูปแบบใหม่ๆ ที่ผู้ไม่ประสงค์ดีอาจพัฒนาขึ้นเพื่อหลบเลี่ยงการตรวจจับของ AI สุดท้ายคือ การพัฒนาบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถในการทำงานร่วมกับ AI เพื่อวิเคราะห์และตัดสินใจจากข้อมูลที่ระบบนำเสนอได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ

บทสรุปและทิศทางในอนาคต

โครงการ ก.ล.ต. เปิดแอป ‘AI ชี้ชะตาการเงิน’ ไม่ใช่แอปพลิเคชันเพื่อการลงทุนส่วนบุคคล แต่เป็นเครื่องมือเชิงกลยุทธ์ที่ทรงพลังซึ่งจะเข้ามาเปลี่ยนโฉมหน้าการกำกับดูแลตลาดทุนไทย การใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยี AI และ Big Data จะช่วยสร้างเกราะป้องกันที่แข็งแกร่งให้กับนักลงทุน เพิ่มความโปร่งใส และส่งเสริมให้ตลาดทุนไทยเป็นสถานที่ที่น่าลงทุนและมีความเป็นธรรมสำหรับทุกคน

แม้ว่าปัจจุบันระบบจะยังอยู่ในขั้นตอนการพัฒนาและรวบรวมข้อมูล แต่ทิศทางที่ชัดเจนนี้แสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของ ก.ล.ต. ในการเป็นองค์กรกำกับดูแลที่ทันสมัยและก้าวทันโลก การติดตามความคืบหน้าของเทคโนโลยีเหล่านี้จึงเป็นสิ่งสำคัญสำหรับผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในตลาดทุนทุกคน เพราะมันคืออนาคตของกลไกที่จะช่วยพิทักษ์ความมั่นคงทางการเงินและสร้างความยั่งยืนให้กับระบบเศรษฐกิจของประเทศในระยะยาว