19 ก.ย. วันพิพิธภัณฑ์ไทย ชวนเที่ยว 5 มิวเซียมสุดเจ๋ง

วันที่ 19 กันยายนของทุกปีถูกกำหนดให้เป็น “วันพิพิธภัณฑ์ไทย” ซึ่งเป็นโอกาสอันดีในการสำรวจและเรียนรู้มรดกทางวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และวิทยาการผ่านแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญของประเทศ บทความนี้นำเสนอความเป็นมาของวันสำคัญนี้ พร้อมแนะนำ 5 พิพิธภัณฑ์ที่มีเอกลักษณ์โดดเด่น ซึ่งจะมอบประสบการณ์การเรียนรู้ที่แตกต่างและน่าจดจำ

สาระสำคัญที่ไม่ควรพลาด

• วันที่ 19 กันยายนของทุกปีคือ “วันพิพิธภัณฑ์ไทย” ซึ่งเริ่มมีการเฉลิมฉลองอย่างเป็นทางการตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538 เพื่อส่งเสริมกิจการพิพิธภัณฑ์และโบราณคดีของชาติ
• พิพิธภัณฑ์ทั่วประเทศมักจัดกิจกรรมพิเศษในวันนี้ เช่น การเปิดให้เข้าชมโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย การลดราคาค่าเข้าชม และการจัดแสดงนิทรรศการพิเศษที่นำโบราณวัตถุหรือของสะสมที่หาชมได้ยากมาจัดแสดง
• ในปี พ.ศ. 2567 ถือเป็นวาระครบรอบ 150 ปี ของการก่อตั้งพิพิธภัณฑสถานสำหรับประชาชนแห่งแรกในประเทศไทย ซึ่งมีการจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองอย่างยิ่งใหญ่
• การเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ช่วยเปิดโลกทัศน์ สร้างความเข้าใจในรากเหง้าทางวัฒนธรรม และเป็นแหล่งสร้างแรงบันดาลใจให้กับคนทุกเพศทุกวัย
• พิพิธภัณฑ์ในปัจจุบันมีการปรับตัวให้มีความทันสมัยและน่าสนใจมากขึ้น โดยนำเทคโนโลยีและการนำเสนอแบบอินเทอร์แอคทีฟมาใช้ เพื่อดึงดูดกลุ่มคนรุ่นใหม่

19 ก.ย. วันพิพิธภัณฑ์ไทย ชวนเที่ยว 5 มิวเซียมสุดเจ๋ง ถือเป็นหัวข้อที่น่าสนใจสำหรับผู้ที่ต้องการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์และค้นหาประสบการณ์ใหม่ๆ พิพิธภัณฑ์ไม่ใช่เพียงสถานที่เก็บของเก่า แต่เป็นคลังความรู้ที่มีชีวิตซึ่งบอกเล่าเรื่องราวของอดีต ปัจจุบัน และอนาคต การเดินทางเข้าสู่โลกของพิพิธภัณฑ์ในวันสำคัญนี้จึงเปรียบเสมือนการเปิดประตูสู่การผจญภัยทางปัญญาที่น่าตื่นเต้นและคุ้มค่า

ความสำคัญและที่มาของวันพิพิธภัณฑ์ไทย

วันพิพิธภัณฑ์ไทยถือกำเนิดขึ้นเพื่อสร้างความตระหนักรู้ถึงบทบาทและความสำคัญของพิพิธภัณฑ์ในฐานะสถาบันทางสังคมที่มีหน้าที่รวบรวม สงวนรักษา และจัดแสดงมรดกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติของชาติ อีกทั้งยังเป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตสำหรับประชาชนทุกระดับ วันดังกล่าวมิได้เป็นเพียงวันแห่งการเฉลิมฉลอง แต่ยังเป็นเครื่องเตือนใจให้เห็นถึงความทุ่มเทของบุคลากรในแวดวงพิพิธภัณฑ์ที่ทำงานอย่างหนักเพื่ออนุรักษ์สมบัติของชาติให้คงอยู่สืบไป

จุดเริ่มต้นแห่งการรำลึก

การกำหนดให้วันที่ 19 กันยายนของทุกปีเป็น “วันพิพิธภัณฑ์ไทย” นั้น เริ่มต้นขึ้นอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2538 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรำลึกถึงพระกรุณาธิคุณของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวงนครราชสีมา ซึ่งทรงมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการวางรากฐานและส่งเสริมกิจการพิพิธภัณฑ์และโบราณคดีของประเทศไทยในยุคแรกเริ่ม พระองค์ทรงอุทิศพระวรกายและสติปัญญาในการพัฒนากิจการด้านนี้ให้ก้าวหน้าทัดเทียมนานาอารยประเทศ การกำหนดวันสำคัญนี้จึงเป็นการแสดงความกตัญญูและสืบสานพระปณิธานของพระองค์ในการทำให้พิพิธภัณฑ์เป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับประชาชนอย่างแท้จริง

การเฉลิมฉลองครบรอบ 150 ปี แห่งการเรียนรู้

ในปี พ.ศ. 2567 วงการพิพิธภัณฑ์ไทยมีความคึกคักเป็นพิเศษ เนื่องในวาระการเฉลิมฉลองครบรอบ 150 ปีแห่งการเริ่มต้นพิพิธภัณฑสถานสำหรับประชาชนครั้งแรกของประเทศ กรมศิลปากรได้จัดงาน “150 ปี พิพิธภัณฑ์ไทย สยามซิวิไลซ์ A Passage to Wisdom” ขึ้นระหว่างวันที่ 19 – 21 กันยายน เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองวาระสำคัญนี้ งานดังกล่าวประกอบด้วยกิจกรรมมากมายที่น่าสนใจ ไม่ว่าจะเป็นนิทรรศการพิเศษที่รวบรวมโบราณวัตถุชิ้นเอกมาจัดแสดง การเสวนาทางวิชาการ และกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ต่างๆ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงพัฒนาการของพิพิธภัณฑ์ไทยจากอดีตสู่ปัจจุบัน และบทบาทที่จะเปลี่ยนแปลงไปในอนาคต

เปิดลายแทง 5 พิพิธภัณฑ์ชั้นนำที่ต้องไปเยือน

เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองวันพิพิธภัณฑ์ไทย การออกเดินทางไปเยี่ยมชมแหล่งเรียนรู้เหล่านี้จึงเป็นกิจกรรมที่น่าสนใจอย่างยิ่ง ต่อไปนี้คือรายชื่อ 5 พิพิธภัณฑ์ที่มีความโดดเด่นและหลากหลาย ซึ่งสามารถมอบประสบการณ์ที่แตกต่างกันออกไป เหมาะสำหรับผู้เข้าชมทุกกลุ่ม

1. พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร: ขุมทรัพย์ประวัติศาสตร์ชาติไทย

ในฐานะพิพิธภัณฑสถานสำหรับประชาชนแห่งแรกของประเทศไทย พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร จึงเป็นสถานที่ที่พลาดไม่ได้สำหรับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์และโบราณคดีไทยอย่างลึกซึ้ง ที่นี่เป็นที่เก็บรวบรวมและจัดแสดงโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุชิ้นสำคัญของชาติจำนวนมหาศาล ครอบคลุมตั้งแต่อารยธรรมยุคก่อนประวัติศาสตร์มาจนถึงสมัยรัตนโกสินทร์ ผู้เข้าชมจะได้ตื่นตาตื่นใจกับความงดงามของพระพุทธรูปโบราณ เครื่องทองคำล้ำค่าจากกรุต่างๆ ราชรถ ราชยานที่ใช้ในพระราชพิธีสำคัญ และโบราณวัตถุอีกนับไม่ถ้วนที่บอกเล่าเรื่องราวความเป็นมาของชนชาติไทย

การเดินชมภายในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เปรียบเสมือนการเดินทางข้ามกาลเวลาไปสัมผัสกับความรุ่งเรืองของอาณาจักรต่างๆ ในดินแดนสุวรรณภูมิ

2. มิวเซียมสยาม: พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ ถอดรหัสความเป็นไทย

สำหรับผู้ที่มองหาประสบการณ์การชมพิพิธภัณฑ์ที่แตกต่างและทันสมัย มิวเซียมสยามคือคำตอบ ที่นี่ฉีกกรอบการจัดแสดงแบบเดิมๆ และนำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับพัฒนาการ “ความเป็นไทย” ผ่านเทคนิคและสื่ออินเทอร์แอคทีฟที่น่าสนใจ ผู้เข้าชมจะได้ตั้งคำถามและค้นหาคำตอบเกี่ยวกับอัตลักษณ์ของตนเองและสังคมไทยผ่านนิทรรศการที่สนุกสนานและชวนให้ขบคิด มิวเซียมสยามไม่ได้ให้คำตอบสำเร็จรูป แต่กระตุ้นให้เกิดกระบวนการเรียนรู้และสำรวจเรื่องราวต่างๆ ด้วยตนเอง ทำให้ที่นี่เป็นที่ชื่นชอบของกลุ่มคนรุ่นใหม่และครอบครัว

3. พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ: สนุกกับวิทยาศาสตร์สำหรับทุกคน

เปลี่ยนบรรยากาศจากประวัติศาสตร์และศิลปะมาสู่โลกแห่งวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ที่องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) คลองห้า ปทุมธานี ที่นี่ประกอบด้วยพิพิธภัณฑ์หลัก 3 แห่ง ได้แก่ พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา และพิพิธภัณฑ์เทคโนโลยีสารสนเทศ ซึ่งแต่ละแห่งเต็มไปด้วยนิทรรศการที่ให้ทั้งความรู้และความบันเทิง ผู้เข้าชมโดยเฉพาะเด็กและเยาวชนจะได้ลงมือทดลองและสัมผัสกับหลักการทางวิทยาศาสตร์ต่างๆ ด้วยตนเองผ่านชิ้นงานจัดแสดงที่ออกแบบมาอย่างสร้างสรรค์ ตั้งแต่เรื่องราวของร่างกายมนุษย์ไปจนถึงความลี้ลับของจักรวาล ทำให้วิทยาศาสตร์กลายเป็นเรื่องใกล้ตัวและสนุกสนาน

4. หอศิลป์ร่วมสมัยราชดำเนิน: พื้นที่แห่งแรงบันดาลใจทางศิลปะ

สำหรับผู้ที่หลงใหลในศิลปะ (Art gallery) หอศิลป์ร่วมสมัยราชดำเนินเป็นอีกหนึ่งหมุดหมายที่สำคัญ ที่นี่เป็นพื้นที่จัดแสดงผลงานศิลปะร่วมสมัยของศิลปินไทยทั้งรุ่นใหญ่และรุ่นใหม่ นิทรรศการจะหมุนเวียนเปลี่ยนไปตลอดทั้งปี ทำให้การมาเยือนแต่ละครั้งจะได้รับประสบการณ์ที่สดใหม่เสมอ ผู้เข้าชมจะได้สัมผัสกับแนวคิดและเทคนิคการสร้างสรรค์ที่หลากหลาย ตั้งแต่งานจิตรกรรม ประติมากรรม ภาพถ่าย ไปจนถึงศิลปะจัดวางและสื่อผสม ซึ่งสะท้อนมุมมองต่อสังคมและโลกรอบตัวในยุคปัจจุบัน เป็นการเปิดโลกทัศน์และสร้างแรงบันดาลใจทางศิลปะได้อย่างดีเยี่ยม

5. พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี: มรดกแห่งสายน้ำ

สัมผัสความยิ่งใหญ่และงดงามของมรดกทางวัฒนธรรมที่เกี่ยวเนื่องกับสถาบันพระมหากษัตริย์และสายน้ำได้ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี ที่นี่เป็นที่เก็บรักษาเรือพระราชพิธีที่ใช้ในกระบวนพยุหยาตราชลมารค ซึ่งเป็นราชประเพณีโบราณที่หาชมได้ยากในปัจจุบัน ผู้เข้าชมจะได้ยลโฉมเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ ๙ และเรือพระที่นั่งอนันตนาคราช อย่างใกล้ชิด พร้อมทั้งเรียนรู้เกี่ยวกับประวัติความเป็นมาและความสำคัญของเรือแต่ละลำ ซึ่งล้วนเป็นสุดยอดงานประณีตศิลป์ที่แสดงถึงภูมิปัญญาและฝีมือเชิงช่างอันน่าทึ่งของคนไทย

เปรียบเทียบจุดเด่นของแต่ละพิพิธภัณฑ์

เพื่อให้เห็นภาพรวมและช่วยในการตัดสินใจเลือกเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ที่ตรงกับความสนใจ สามารถพิจารณาจากตารางเปรียบเทียบต่อไปนี้

กิจกรรมพิเศษในวันพิพิธภัณฑ์ไทย

นอกจากการเข้าชมตามปกติแล้ว วันพิพิธภัณฑ์ไทยยังเป็นช่วงเวลาที่พิพิธภัณฑ์หลายแห่งทั่วประเทศพร้อมใจกันจัดกิจกรรมพิเศษเพื่อดึงดูดให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมและสัมผัสกับมรดกทางวัฒนธรรมของชาติมากยิ่งขึ้น

โอกาสในการเข้าชมโบราณวัตถุล้ำค่า

หนึ่งในไฮไลต์สำคัญของวันพิพิธภัณฑ์ไทยคือการจัดนิทรรศการพิเศษ ซึ่งมักจะมีการนำโบราณวัตถุหรือของสะสมที่ปกติไม่ได้จัดแสดงในส่วนนิทรรศการถาวรออกมาให้ประชาชนได้ชมเป็นกรณีพิเศษ นับเป็นโอกาสที่หาได้ยากในการที่จะได้เห็นวัตถุทางประวัติศาสตร์ชิ้นสำคัญอย่างใกล้ชิด นอกจากนี้ พิพิธภัณฑ์หลายแห่งยังอาจจัดกิจกรรมนำชมโดยภัณฑารักษ์หรือผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งจะให้ข้อมูลเชิงลึกและเกร็ดความรู้ที่น่าสนใจเกี่ยวกับวัตถุจัดแสดงแต่ละชิ้น ทำให้การเข้าชมมีความหมายและสนุกสนานยิ่งขึ้น

เวทีเสวนาสู่อนาคต

ในยุคที่สังคมและเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว พิพิธภัณฑ์เองก็ต้องปรับตัวเพื่อตอบสนองต่อความคาดหวังและพฤติกรรมของผู้เข้าชมที่เปลี่ยนไป ในช่วงวันพิพิธภัณฑ์ไทยจึงมักมีการจัดกิจกรรมเสวนาและสัมมนาทางวิชาการในหัวข้อที่เกี่ยวข้องกับอนาคตของพิพิธภัณฑ์ โดยเชิญผู้ทรงคุณวุฒิ นักวิชาการ และคนในแวดวงพิพิธภัณฑ์มาร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับทิศทางและบทบาทของพิพิธภัณฑ์ในสังคมปัจจุบันและอนาคต ซึ่งเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการพัฒนากิจการพิพิธภัณฑ์ของไทยให้ก้าวทันโลก

บทสรุป: วันพิพิธภัณฑ์ไทย ประตูสู่การเรียนรู้และแรงบันดาลใจ

วันที่ 19 กันยายน วันพิพิธภัณฑ์ไทย เป็นมากกว่าวันสำคัญในปฏิทิน แต่เป็นสัญลักษณ์ของการเปิดประตูสู่คลังปัญญาของชาติ ที่ซึ่งเรื่องราวในอดีตถูกเก็บรักษาและบอกเล่าเพื่อสร้างความเข้าใจในปัจจุบันและวางรากฐานสำหรับอนาคต การใช้เวลาในวันนี้เพื่อเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ ไม่ว่าจะเป็นพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติที่เต็มไปด้วยเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ หรือ Art gallery ที่จุดประกายความคิดสร้างสรรค์ ล้วนเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าเพื่อเติมเต็มความรู้และสร้างแรงบันดาลใจใหม่ๆ ให้กับชีวิต

ดังนั้น ในวันพิพิธภัณฑ์ไทยที่กำลังจะมาถึง จึงเป็นโอกาสอันดีที่จะวางแผนการเดินทางเพื่อสำรวจและค้นพบความมหัศจรรย์ที่ซ่อนอยู่ในพิพิธภัณฑ์ใกล้บ้านหรือในสถานที่ที่ไม่เคยไปเยือนมาก่อน เพื่อสร้างความทรงจำที่ดีและเสริมสร้างความภาคภูมิใจในมรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าของประเทศไทย